Hệ thống phòng không vác vai Verba MANPADS. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga (Photo credits: Russian Ministry of Defense)
Trong bối cảnh các mối đe dọa trên không ngày càng tinh vi, hệ thống phòng không vác vai Verba 9K333 nổi lên như một kiệt tác công nghệ quân sự Nga, đặc biệt được chú ý qua thỏa thuận bí mật trị giá khoảng 589 triệu USD mà Iran ký với Nga để sở hữu hàng nghìn đơn vị.
Siêu tên lửa Qiam-1 tầm bắn 800km, đầu đạn 750kg, ‘làm rúng động Trung Đông’
Với khả năng chống nhiễu vượt trội và độ chính xác cao, Verba 9K333 không chỉ là vũ khí cá nhân mà còn là "lá chắn di động" hiệu quả chống lại máy bay, trực thăng, tên lửa hành trình và drone trong các cuộc xung đột hiện đại.
Verba, tên gọi chính thức là 9K333, do Cục Thiết kế Máy móc Kolomna (KB Mashinostroyeniya) phát triển và đưa vào biên chế từ khoảng năm 2011-2014.
Đây là thế hệ thứ tư của dòng MANPADS (Man-portable air-defense systems là hệ thống tên lửa phòng không vác vai, loại vũ khí có điều khiển tầm ngắn, di động, do một hoặc hai binh sĩ vận hành để tiêu diệt máy bay bay thấp, trực thăng và tên lửa hành trình) Nga, kế thừa và nâng cấp đáng kể từ Igla-S.
Trọng tâm của hệ thống là tên lửa 9M336, một quả tên lửa dẫn đường bằng động cơ nhiên liệu rắn, được thiết kế để binh sĩ triển khai nhanh chóng nhằm đối phó với các mục tiêu bay thấp.
Nga tung xe tăng T-55AM phóng tên lửa Bastion, công nghệ ‘khủng’ ra chiến trường
Toàn bộ hệ thống, bao gồm bệ phóng và tên lửa, chỉ nặng khoảng 17,25kg, cho phép dễ dàng mang vác và sử dụng trong địa hình đa dạng.
Về thông số kỹ thuật chi tiết, tên lửa 9M336 có chiều dài khoảng 1.64 mét, đường kính 72mm và sải cánh 160mm, giúp tối ưu hóa khí động học.
Động cơ đẩy nhiên liệu rắn đưa tên lửa đạt tốc độ tối đa 500 m/s (tương đương Mach 1.5), đủ để đuổi kịp các mục tiêu bay với vận tốc lên đến 400 m/s khi tiếp cận hoặc 320 m/s khi rời đi.
Tầm bắn hiệu quả từ 500 mét đến 6,5km, trong khi trần bay đạt tới 4,5km và độ cao tối thiểu chỉ 10 mét.
Những con số này cho phép Verba hoạt động linh hoạt trong mọi điều kiện thời tiết, ngày lẫn đêm, bảo vệ lực lượng mặt đất khỏi các cuộc tấn công hỗ trợ từ không quân hoặc đàn drone.
Ảnh: Vitaliy Timkiv/RIA Novosti
Điểm nổi bật nhất về công nghệ của Verba nằm ở hệ thống dẫn đường ba kênh quang học trên đầu dò của tên lửa 9M336. Đầu dò này hoạt động đồng thời trên ba phổ: tia cực tím (ultraviolet), hồng ngoại gần (near-infrared) và hồng ngoại trung (mid-infrared).
Patriot 'bắn ngược sau lưng' khiến kẻ địch chết đứng, radar 360 độ khóa 100 mục tiêu cùng lúc
Thiết kế đa phổ giúp tăng khả năng chống nhiễu lên gấp 10 lần so với các thế hệ trước, đồng thời nâng độ nhạy gấp 8 lần và mở rộng vùng phát hiện, tiêu diệt mục tiêu lên 2,5 lần.
Hệ thống tự động phân biệt mục tiêu thật với mồi bẫy nhiệt bằng cách so sánh tín hiệu từ ba cảm biến, ưu tiên mục tiêu có dấu hiệu nhiệt nhỏ nhất và bỏ qua pháo sáng hoặc nhiễu laser.
Thời gian phản ứng từ lúc phát hiện mục tiêu đến phóng chỉ mất 8 giây, đảm bảo sẵn sàng cao trong môi trường chiến trường thay đổi nhanh chóng.
Phần đầu đạn của tên lửa 9M336 là loại nổ mảnh 1,5kg, sử dụng ngòi nổ không tiếp xúc để kích nổ tối ưu.
Thiết kế này không chỉ tạo mảnh văng gây sát thương mà còn kích hoạt nhiên liệu còn lại trong động cơ mục tiêu, tăng khả năng tiêu diệt.
So với thế hệ trước, trọng lượng đầu đạn tăng 20%, nâng cao sức mạnh hủy diệt mà vẫn giữ được độ cơ động cao.
Hệ thống Verba còn bao gồm các thành phần hỗ trợ như bệ phóng 9P521, bộ nhận diện bạn-thù 1L229V, radar phát hiện nhỏ gọn 1L122 và các bộ tự động hóa cho chỉ huy, giúp tích hợp dễ dàng vào mạng lưới phòng không lớn hơn.
Trong bối cảnh hiện nay, việc Verba được xuất khẩu, như thỏa thuận với Iran bao gồm 500 bệ phóng và 2.500 tên lửa 9M336 trong ba năm, nhấn mạnh giá trị chiến lược của nó.
Là hệ thống MANPADS thế hệ mới, Verba không chỉ mang lại tính cơ động mà còn tạo thách thức lớn cho ưu thế trên không của đối phương, kết hợp giữa tính di động cao và công nghệ chính xác tiên tiến để bảo vệ trước các mối đe dọa không ngừng tiến hóa.
Tên lửa Kh-101 'quái vật' mới đầu đạn 800kg xé toạc mọi thứ, gấp đôi sức mạnh
Tên lửa hành trình Kh-101 đầu đạn 800kg, tầm bắn vẫn đủ bao phủ mục tiêu chiến lược dù giảm nhẹ nhiên liệu. Tàng hình, dẫn đường chính xác và sản xuất hàng loạt khiến nó trở thành nỗi ám ảnh thực sự của mọi hệ thống phòng thủ.
Tên lửa HACM tầm bắn 1.900km, tốc độ Mach 8, ‘vũ khí thay đổi cuộc chơi’
Tên lửa HACM (Hypersonic Attack Cruise Missile) đang trở thành ‘vũ khí thay đổi cuộc chơi’ của Không quân Mỹ với tốc độ Mach 8 kinh hoàng, tầm bắn vượt 1.900 km, động cơ scramjet tiên tiến, khiến mọi hệ thống phòng không hiện đại khó lòng đánh chặn.