Nam bị viêm VA (tổ chức lympho ở vòm mũi họng) từ năm 7 tuổi, thường tái phát, uống thuốc kiểm soát triệu chứng. Nay, Nam bị ù tai, nghe kém, nội soi tai tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận hai tai màng nhĩ co lõm, hòm nhĩ tụ dịch, cán búa co kéo. Đo thính lực và nhĩ lượng xác định người bệnh nghe kém hỗn hợp độ một, tổn thương tai giữa và tai trong. Chụp CT cho thấy cả hai bên tai mòn nhẹ bờ thân xương đe, xương bàn đạp.
GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng, chẩn đoán Nam bị lõm thượng nhĩ hai bên, viêm tai giữa thanh dịch hai bên, theo dõi viêm tai xương chũm nghi Cholesteatoma. Đây là biến chứng của viêm VA quá phát không được kiểm soát triệt để.
VA là tổ chức lympho nằm ở vòm mũi họng, sát cửa vòi nhĩ. Khi VA quá phát hoặc viêm mạn tính gây tắc vòi nhĩ, rối loạn chức năng vòi nhĩ. Chức năng vòi nhĩ rối loạn khiến quá trình thông khí tai giữa kém, màng nhĩ bị hút vào trong, lõm và xẹp dần, mất khả năng rung động bình thường. Theo GS Chung Thủy, quá trình này thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm, tiến triển viêm tai xương chũm, giảm thính lực rõ ràng khi trưởng thành.
GS Chung Thủy chỉ định phẫu thuật để cải thiện thính lực, tránh điếc vĩnh viễn, song thính lực của người bệnh không thể hồi phục hoàn toàn. Lý do là phẫu thuật giúp màng nhĩ và chuỗi xương con rung động tốt hơn, cải thiện thính lực dẫn truyền ở tai giữa, còn viêm kéo dài gây tổn thương tế bào thần kinh thính giác là tổn thương không phục hồi.
Êkíp chích rạch 1/4 trước dưới màng nhĩ để giải phóng áp lực âm, dẫn lưu dịch tai giữa, sau đó đặt ống thông khí (diabolo), duy trì thông khí tai giữa, cân bằng áp lực, hạn chế tái xẹp màng nhĩ.
Tái khám sau hai tuần, vết mổ lành thương, ống thông khí nằm đúng vị trí. Một tháng sau mổ, màng nhĩ thích nghi với ống thông, thính lực của Nam cải thiện.
GS Chung Thủy cho hay nhiều phụ huynh lo ngại nạo VA hoặc cắt amidan có thể làm suy giảm miễn dịch của trẻ song quan niệm này không đúng. VA chỉ là một phần nhỏ trong đường hô hấp trên. Bên cạnh VA, cơ thể trẻ vẫn được bảo vệ bởi nhiều cấu trúc miễn dịch khác như amidan khẩu cái, amidan đáy lưỡi và mạng lưới lympho dưới niêm mạc mũi họng. Khi nạo VA, các cấu trúc này tiếp tục đảm nhiệm chức năng nhận diện, chống lại tác nhân gây bệnh, giúp duy trì hàng rào miễn dịch ổn định. Trì hoãn điều trị khiến viêm VA, viêm amidan có thể gây biến chứng, ảnh hưởng thính lực về sau.
Uyên Trinh
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp |