Theo Wall Street Journal, Sở Thể thao thành phố Bắc Kinh từng công bố trong dự toán ngân sách năm 2025 khoản chi 6,6 triệu USD dành cho hai VĐV sinh ra tại Mỹ nhưng thi đấu cho Trung Quốc, gồm Eileen Gu (Cốc Ái Lăng) và Beverly Zhu (Chu Dịch). Tài liệu này sau đó bị chỉnh sửa, xóa tên hai VĐV khỏi bản công khai.
Theo ngân sách được đăng tải đầu năm 2025, tổng số tiền hai VĐV nhận trong ba năm gần nhất lên tới gần 100 triệu nhân dân tệ (khoảng 14 triệu USD). Riêng khoản phân bổ năm 2025 được ghi chú nhằm "phấn đấu đạt thành tích xuất sắc trong quá trình giành quyền tham dự Olympic mùa Đông 2026". Tài liệu không nêu chi tiết mỗi người nhận bao nhiêu, nhưng với vị thế ngôi sao ba lần giành huy chương Olympic, Gu được cho là chiếm phần lớn.
Thông tin này nhanh chóng gây tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc, vì nhiều địa phương thắt chặt chi tiêu công. Tạp chí Mỹ dẫn một số ý kiến, đặt câu hỏi về mức hỗ trợ lớn dành cho các VĐV dù họ đã có thu nhập cao từ quảng cáo. Không lâu sau đó, tên Gu và Zhu bị xóa khỏi bản ngân sách công khai, còn các bình luận chỉ trích cũng biến mất.
Eileen Gu sinh tại California, lớn lên ở San Francisco và học Đại học Stanford. Cô từng đại diện Mỹ ở cấp độ trẻ, trước khi quyết định thi đấu cho Trung Quốc, quê hương của mẹ cô, năm 2019. Tại Olympic Bắc Kinh 2022, Gu giành hai HC vàng ở nội dung big air và halfpipe, cùng một HC bạc ở slopestyle. Ở Olympic kỳ này, Gu đã giành một HC bạc slopestyle, vào chung kết big air và chờ bảo vệ chức vô địch halfpipe.
Việc một VĐV sinh trưởng và được đào tạo tại Mỹ chọn thi đấu cho Trung Quốc đã thu hút sự chú ý ngay từ đầu. Tuy nhiên, khoản hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước chỉ được biết đến khi tài liệu công khai vô tình để lộ chi tiết. Trong hệ thống thể thao do nhà nước quản lý tại Trung Quốc, việc chi trả cho VĐV không hiếm, nhưng số tiền cụ thể thường không được công bố rộng rãi.
Gu hiện đứng thứ tư trong nhóm VĐV nữ có thu nhập cao nhất thế giới. Theo Sportico, cô kiếm khoảng 23 triệu USD trong năm qua, gần như toàn bộ từ hợp đồng quảng cáo. Con số này giúp cô đứng sau ba tay vợt hàng đầu là Coco Gauff, Aryna Sabalenka và Iga Swiatek.
Dù vậy, giá trị của Gu đối với Trung Quốc không chỉ nằm ở huy chương. Cô đại diện cho hình ảnh thế hệ trẻ toàn cầu, thành thạo tiếng Anh và tiếng Trung, hoạt động năng động trong cả hai thị trường. Mỗi khi thi đấu, nữ VĐV 22 tuổi thường đứng nhóm đầu về những chủ đề nóng trên mạng xã hội Weibo của Trung Quốc. Truyền thông Mỹ cũng dành nhiều thời lượng để đưa tin về Gu dù cô không còn đại diện nước này.
Vấn đề quốc tịch của Gu từng gây chú ý. Trung Quốc không cho phép song tịch, song cô chưa từng công khai chi tiết về tình trạng pháp lý của bản thân. Trong khi đó, Zhu đã từ bỏ quốc tịch Mỹ để thi đấu cho Trung Quốc. Thành tích tốt nhất của nữ VĐV 23 tuổi là HC đồng trượt băng nghệ thuật toàn quốc năm 2025.
Hoàng An (theo WSJ, Mirror)