Trên đường chạy Ba Lan hôm 22/2, Masalela bứt tốc mạnh mẽ ở vòng cuối để vượt đối thủ người Pháp Azeddine Habz, rồi về nhất với thời gian 3 phút 32 giây 55, qua đó thiết lập kỷ lục quốc gia Botswana trong nhà. Thành tích này cũng là thông số nhanh thứ ba thế giới trong năm 2026.
Dù vậy, niềm vui của VĐV 26 tuổi chỉ kéo dài vài phút. Ban tổ chức quyết định truất quyền thi đấu của Masalela vì anh thực hiện động tác mừng mô phỏng "bắn súng" về phía Habz trong những mét cuối cùng.
Các trọng tài cho rằng hành vi này vi phạm Điều TR 7.1 về "hành vi không đúng mực" theo quy định thi đấu của Liên đoàn Điền kinh thế giới (World Athletics).
Kết quả của Masalela bị hủy, đồng nghĩa kỷ lục quốc gia mới cũng không được công nhận. Danh hiệu cùng tiền thưởng được trao lại cho Habz, người về nhì với thời gian 3 phút 32 giây 56.
Sau quyết định trên, HLV của Masalela là Caster Semenya được cho là đã khiếu nại nhưng không thành công. Theo Canadian Running Magazine, chính đội của Habz đã gửi đơn đề nghị xem xét truất quyền thi đấu với Masalela.
Phán quyết này nhanh chóng gây tranh luận trên mạng xã hội. Cựu vô địch thế giới 100m Fred Kerley chỉ trích quyết định của trọng tài, cho rằng những quy định như vậy đang làm mất đi sự hấp dẫn của môn thể thao. Trong khi đó, cựu VĐV Olympic Canada Anson Henry cũng nhận định "những luật lệ này đang giết chết điền kinh".
Ở chiều ngược lại, một số ý kiến ủng hộ ban tổ chức. Bình luận viên điền kinh nổi tiếng Geoff Wightman cho rằng VĐV có thể tận hưởng khoảnh khắc chiến thắng, nhưng không nên có hành vi thiếu tôn trọng đối thủ.
Thực tế, Masalela không phải người đầu tiên sử dụng động tác "bắn súng" khi mừng chiến thắng. Tại giải vô địch điền kinh Mỹ năm 2022, Noah Lyles từng thực hiện cử chỉ tương tự sau khi thắng Erriyon Knighton ở chung kết 200m nam mà không bị xử phạt. Năm 2023, VĐV Anh Charles Hicks cũng có hành động tương tự khi vượt qua VĐV Kenya Victor Kiprop ở cự ly 10.000m, và không bị truất quyền thi đấu.
Theo Canadian Running Magazine, mỗi giải đấu có tổ trọng tài khác nhau. Hàng năm, World Athletics sử dụng hơn 500 trọng tài được chứng nhận quốc tế để điều hành các giải đấu, và cách diễn giải quy định có thể khác nhau trong những tình huống chưa được mô tả cụ thể.
Hồng Duy (theo Canadian Running Magazine)