Qua bốn trận từ đầu chiến dịch U23 châu Á 2026, Trung Quốc cùng Kyrgyzstan ở bảng A, Qatar ở bảng B và Iran ở bảng C là bốn đội ghi không quá một bàn. Trong đó, pha lập công duy nhất của đội bóng đất nước tỷ dân là trước Australia, trong chiến thắng 1-0 ở trận ra quân.
Ngoài ra, cùng với Nhật Bản, Trung Quốc là đội còn lại chưa để thủng lưới bàn nào (không xét luân lưu). Tập thể của HLV Antonio Puche đồng thời chưa trận nào kiểm soát bóng quá 49%.
Những điều đó cho thấy, hành trình lịch sử của Trung Quốc được xây đắp dựa trên cách chơi phòng ngự là chủ yếu. Trong cả hệ thống ấy, vai trò cứu thua xuất sắc của thủ thành Li Hao được tô đậm, nhưng chưa lột tả hết kết cấu kiên cố của đội bóng này.
Qua tất cả các trận đấu, Trung Quốc đều sử dụng cùng một hệ thống là 5-3-2 khi không bóng, với khối đội hình phòng ngự tầm trung - thấp. Dẫu vậy, trong một số thời điểm, họ sẵn sàng dâng cao tổ chức gây áp lực.
H\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng ng\u1ef1 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh 5-3-2 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n\t","","",""]' data-component-value="">
Trong khối phòng ngự đó của Trung Quốc, mọi vị trí đều giữ vai trò quan trọng trong việc chịu khó di chuyển kèm người dựa trên cách thức phòng ngự khu vực. Cặp tiền đạo luôn tích cực hỗ trợ pressing, hai biên thủ (wingback) sẵn sàng di chuyển quãng đường dài để bắt cầu thủ nhận bóng của đối phương ở cùng biên.
Khác với Việt Nam là 5-4-1 ở giai đoạn không bóng, việc Trung Quốc lựa chọn 5-3-2 dẫn tới mức độ dàn trải của tuyến tiền vệ hạn chế hơn. Tuy nhiên, họ bù đắp điều này bằng khả năng tranh chấp quyết liệt cùng cường độ di chuyển theo chiều ngang sân ở mức rất cao và liên tục của nhóm ba tiền vệ.
Như một quả lắc đồng hồ, mỗi khi đối thủ luân chuyển bóng từ trái sang phải hoặc ngược lại, tuyến tiền vệ của Trung Quốc đồng loạt di chuyển theo và giữ cự ly với nhau cũng như với hai tuyến còn lại ở mức tập trung cao độ và kỷ luật.
Sự cơ động và không biết mệt mỏi của ba tiền vệ trung tâm này còn được đặt trong bối cảnh Trung Quốc tiếp cận các trận đấu với lối đánh phòng ngự - phản công. Nghĩa là, khi thu hồi được bóng, nhóm ba người liền lao về phía trước để tiếp thêm quân số khi tuyến đầu chỉ có hai tiền đạo.
Một cá nhân nổi bật nơi hàng tiền vệ của Trung Quốc là thủ quân Xu Bin, người không chỉ giữ vai trò làm bóng thấp nhất trong nhóm, mà còn bền bỉ và luôn biết cách có mặt ở những điểm nóng trước hàng thủ, tham gia giải vây trước những pha đánh vỗ mặt hoặc những đòn tấn công thẳng vào trung lộ của đối thủ.
Ti\u1ec1n v\u1ec7 trung t\u00e2m th\u1ee7 qu\u00e2n Xu Bin lu\u00f4n t\u00edch c\u1ef1c c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng, b\u1ea3o v\u1ec7 trung l\u1ed9 Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n\t","","","",""]' data-component-value="">
Vai trò hỗ trợ bọc lót của tuyến tiền vệ với tuyến thủ 5 người còn được phản ánh qua các nguyên tắc phòng ngự căn bản để giữ vững khối thủ: bịt kín khoảng trống giữa hai tuyến tiền vệ và thủ - không cho đối phương đâm xuyên, cũng như tham gia duy trì quân số cân bằng hoặc áp đảo ở hai biên - hòng bảo vệ góc của khối thủ - tránh để biên thủ mỗi cánh rơi vào thế bị cô lập.
Đây cũng là những nguyên tắc được nhìn thấy rõ nơi tập thể của HLV Kim Sang-sik khi phòng ngự lùi thấp, có thể xem là một điểm chung giữa hai đội sẽ gặp nhau ở bán kết hôm nay.
Hai g\u00f3c trong kh\u1ed1i ph\u00f2ng ng\u1ef1 5-3-2 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edfi s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1eeb tuy\u1ebfn ti\u1ec1n v\u1ec7 d\u00e0nh cho bi\u00ean th\u1ee7 m\u1ed7i c\u00e1nh<\/p>\n\t","","","",""]' data-component-value="">
Một điểm chung khác nữa giữa Trung Quốc và Việt Nam là các hậu vệ luôn duy trì tư thế thân người mở song song với đường biên dọc, sẵn sàng cho các pha dâng lên và lùi xuống nhịp nhàng khi gây áp lực với đối thủ có bóng ở trước mặt, cũng như kịp thời chạy về bảo vệ khoảng trống sau lưng, tránh những tình huống tấn công theo chiều sâu.
Trong một số thời điểm ở bốn trận đã qua, thầy trò HLV Puche cũng tổ chức gây áp lực cao trên phần sân đối phương. Bấy giờ, sự cơ động của tuyến tiền vệ tiếp tục phát huy. Song song đó, đây cũng là giai đoạn các trung vệ của Trung Quốc sẵn sàng lao lên đánh dập quyết liệt.
Vai tr\u00f2 d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u00e1nh d\u1eadp c\u1ee7a c\u00e1c trung v\u1ec7 Trung Qu\u1ed1c khi \u0111\u1ed9i t\u00ecm c\u00e1ch g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c t\u1ea7m cao.<\/p>\n\t","","","",""]' data-component-value="">
Cho đến sau tứ kết U23 châu Á, đếm trên đầu ngón tay các tình huống đối thủ có thể triển khai tấn công xuyên phá được trung lộ hoặc hai nách trung lộ của Trung Quốc. Thực tế, chỉ có đúng ba tình huống hàng thủ của thầy trò Puche bị thủng theo cách này, dẫn đến những pha bóng nguy hiểm về phía khung thành Li Hao.
Một lần là khi Thái Lan chuyển trạng thái nhanh, thời điểm khối thủ Trung Quốc chưa kịp tái tổ chức. Hai lần là ở trận tứ kết trước Uzbekistan, đều xuất phát từ các pha đi bóng cá nhân ở biên của đại diện đến từ Trung Á, dẫn tới lỗi mắc bóng hoặc thua trong phòng ngự tay đôi của hậu vệ Trung Quốc.
Ba t\u00ecnh hu\u1ed1ng duy nh\u1ea5t m\u00e0 kh\u1ed1i th\u1ee7 Trung Qu\u1ed1c b\u1ecb \u0111\u1ed1i th\u1ee7 xuy\u00ean ph\u00e1 \u1edf n\u00e1ch trung l\u1ed9 d\u1eabn t\u1edbi ph\u1ea3i ch\u1ecbu d\u1ee9t \u0111i\u1ec3m.<\/p>\n\t","",""]' data-component-value="">
Còn lại, mọi đường tấn công dẫn tới dứt điểm của mà các đối thủ tạo ra trước Trung Quốc đều hoặc là tạt cánh từ hai biên, tạt bóng sớm ở hai biên hoặc nách trung lộ, hoặc dứt điểm bên ngoài vùng cấm.
Trong đó, giải pháp tấn công bóng bổng vào khu vực cột xa của Trung Quốc có thể xem là nguy hiểm nhất với khung thành đội bóng này. Đó cũng là tình huống dẫn tới việc khung thành Li Hao rung lên trước Australia, dù bàn thắng sau đó bị từ chối vì lỗi dùng tay chơi bóng của cầu thủ đến từ châu Đại Dương. Thái Lan là đội đã liên tục tìm cách tấn công vào cột xa của Trung Quốc với những đường tạt sớm.
Ở giai đoạn có bóng, Trung Quốc mang đến một số đường nét chủ đạo, chẳng hạn việc bộ ba trung vệ của họ luôn có xu hướng lùi về gần vị trí thủ thành Li Hao và đứng gần nhau để làm trọng trách triển khai bóng từ tuyến dưới.
Các trung vệ của Trung Quốc là những người đóng vai trò quan trọng nhất trong việc làm bóng cho tuyến trên. Họ thường xuyên giữ và luân chuyển bóng an toàn lẫn nhau, dẫn đến tần suất phối hợp của bộ ba này luôn đậm nét trong từng trận đấu. Bấy giờ, vai trò của tuyến tiền vệ nói chung cũng như tiền vệ mỏ neo Xu Bin nói riêng tỏ ra hạn chế, chủ yếu giữ vai trò tạo điểm kết nối và chuyền ngược trở lại các trung vệ.
Từ chân các trung vệ, Trung Quốc tổ chức chơi bóng trực diện, thông qua những đường bóng dài và bổng hướng thẳng lên tuyến trên hoặc ra sau lưng hàng thủ đối phương. Điểm đến thường trực là tiền đạo Abduwali người Tân Cương. Với chiều cao 1,88 m, cầu thủ số 9 hoặc trở thành mắt xích làm tường cho các đợt dâng lên tham gia tấn công của tuyến tiền vệ, hoặc có khả năng tự mình xoay xở.
Một bằng chứng khác cho thấy thầy trò HLV Puche tiếp cận các trận đấu với lối chơi trực diện là mỗi khi khai cuộc hiệp đấu cầm giao bóng, các cầu thủ Trung Quốc luôn chuyền trả về cho trung vệ, trước khi phất bóng chéo sân thẳng lên tuyến trên, dồn quân về cánh trái. Đó cũng là khu vực có tiền đạo số 10 Wang Yudong được đánh giá cao. Ngoại trừ hiệp phụ trước Uzbekistan, mọi hiệp giao bóng còn lại trong tất cả các trận đã qua, Trung Quốc đều sử dụng mô-típ này để khai cuộc.
Cũng trong cấu trúc khi có bóng của Trung Quốc, biên thủ phải của họ luôn dâng cao hơn biên thủ trái, tức tạo thành một khối nghiêng. Điều này tạo ra sự phân bổ cho hàng công: Yudong trong vai trò tiền đạo trái, Abduwali ở trung tâm và một biên thủ phải dâng cao chơi như tiền đạo phải.
Đến khi thực hiện những miếng tấn công biên qua cánh trái, để gia tăng thêm quân số xâm nhập vùng cấm, biên thủ phải sẽ lẻn vào, sẵn sàng đón những đường căng ngang hoặc tạt bổng từ cột xa.
Cách chơi thực dụng qua phòng ngự 5-3-2 và sử dụng bóng dài bổng từ hàng thủ hoặc thủ thành Li Hao là màu sắc đậm đặc của Trung Quốc, song tập thể này vẫn phảng phất một số đường nét điển hình của phong cách bóng đá Tây Ban Nha, thông qua các pha phối hợp người thứ ba chạy chỗ. Miếng phối hợp này xuất hiện ở cánh phải và nhất là nách phải trung lộ.
Trong những tình huống lên bóng qua mô hình người thứ ba chạy chỗ ở nách phải trung lộ, vai trò quan trọng nhất nằm ở kỹ năng chuyền bóng xuyên tuyến của trung vệ số 4 người Tân Cương, Yusup Umidjan – một mẫu trung vệ giỏi chơi chân và mạnh dạn cầm bóng tiến công.
Những đường chuyền của trung vệ 21 tuổi thường tìm đến người đồng đội cùng quê Abduwali, tận dụng khả năng làm tường của tiền đạo này, tạo ra điểm nối cho một tiền vệ khác là người thứ ba chạy chỗ nhận bóng. Dù mô hình phối hợp này chưa từng tạo ra những cơ hội tấn công nguy hiểm cho Trung Quốc, nhưng đây là đặc điểm không thể bỏ qua trong cách lên bóng của họ.
Trung Quốc sẽ là một thử thách không thể bị đánh giá thấp ở bán kết với thầy trò Kim Sang-sik. Không chỉ bởi tính kỷ luật, chắc chắn và bền bỉ của khối phòng ngự kiên cố 5-3-2, với sự xuất sắc được duy trì qua từng trận đấu của chốt chặn cuối Li Hao, mà còn những mảng miếng có "mùi vị" của bóng đá Tây Ban Nha được thừa hưởng từ người thuyền trưởng Puche sẵn sàng được phát huy.
Hoàng Thông