Trẻ nổi hạch cổ có nguy hiểm không?

Trả lời:

Ở trẻ em, hạch cổ sưng, viêm thường là phản ứng của hệ bạch huyết trước tình trạng nhiễm trùng như viêm họng, viêm amidan hoặc nhiễm siêu vi đường hô hấp trên. Hạch bạch huyết vùng cổ bình thường có kích thước nhỏ (dưới 1 cm), mềm và di động. Khi có phản ứng viêm, hạch to lên, sờ chắc hơn, di động, gây đau nhẹ, giảm dần khi tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát.

Hạch cổ ở trẻ được chia thành ba nhóm chính. Phổ biến nhất là hạch phản ứng, thường xuất hiện sau viêm họng, viêm amidan hoặc nhiễm siêu vi. Hạch nhỏ (dưới 1-2 cm), mềm, di động, ít đau và giảm dần khi bệnh chính được kiểm soát. Nhóm thứ hai là hạch nhiễm trùng nặng, với biểu hiện hạch sưng nhanh, đau nhiều, da vùng hạch nóng đỏ, có thể hình thành ổ mủ (áp xe) và cần can thiệp dẫn lưu. Ít gặp hơn là hạch bệnh lý liên quan đến bệnh huyết học hoặc khối u. Trong trường hợp này, hạch thường to, cứng, ít đau, kém di động, có thể kèm sốt kéo dài, sụt cân, mệt mỏi.

Trẻ bị viêm hạch cổ thường sưng một hoặc nhiều hạch ở cổ, kèm đau ít đến nhiều. Một số trường hợp trẻ có thêm triệu chứng sốt, đau họng, ho, biếng ăn hoặc mệt. Khi bệnh tiến triển, trẻ nuốt khó, khàn tiếng, thậm chí khó thở. Đa số trường hợp trẻ viêm hạch cổ không cần điều trị đặc hiệu. Bác sĩ khuyến cáo theo dõi trong 2-4 tuần vì hạch có thể tự nhỏ lại khi tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát. Nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn, trẻ được chỉ định dùng kháng sinh.

Trong trường hợp hạch sưng to kéo dài 4-6 tuần hoặc có dấu hiệu bất thường, bác sĩ chỉ định siêu âm, xét nghiệm máu hoặc chọc hút, sinh thiết để xác định nguyên nhân. Nếu có biến chứng như áp xe, trẻ cần được rạch dẫn lưu ổ mủ hoặc can thiệp ngoại khoa.

Phụ huynh nên cho trẻ nghỉ ngơi, ăn uống đầy đủ, uống nhiều nước; tránh nắn bóp hạch, đắp lá theo truyền miệng hoặc dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm nếu có các dấu hiệu hạch tăng kích thước nhanh, đau nhiều, kèm sốt cao, khó nuốt hoặc khó thở, hạch cứng, cố định, kém di động.

Trẻ có biểu hiện như sụt cân, mệt kéo dài, đổ mồ hôi ban đêm hoặc hạch không giảm sưng sau 4-6 tuần cũng cần được kiểm tra để loại trừ các nguyên nhân ít gặp hơn như lao hạch, nhiễm ký sinh trùng, bệnh lý miễn dịch hoặc các bệnh lý ác tính (như ung thư hạch).

Con của chị nổi hạch cổ sưng một bên kèm mệt và đau lan xuống lưng có thể đã bị viêm hạch. Tuy nhiên cũng cần loại trừ nhiễm trùng vùng đầu - cổ hoặc áp xe, chị nên đưa bé đi khám sớm. Các cơ sở y tế có chuyên khoa Ngoại Nhi có tiếp nhận và điều trị bệnh lý hạch cổ, từ mức độ nhẹ đến những trường hợp cần can thiệp ngoại khoa. Bác sĩ sẽ khám, chỉ định xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh để xác định nguyên nhân, xử trí phù hợp.

ThS.BS.CKI Nguyễn Hữu Dũng
Khoa Ngoại Nhi
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM