Say rượu che lấp dấu hiệu đột quỵ

BS.CKII Trần Lê Thanh Tâm, Trưởng chuyên khoa Thần kinh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết một số trường hợp đột quỵ có triệu chứng không rõ ràng nên dễ nhầm với say rượu. Khi đó, người bệnh nghỉ ngơi ở nhà thay vì đến viện cấp cứu ngay dẫn đến chậm trễ điều trị.

Say rượu xảy ra khi nồng độ cồn trong máu tăng cao, ức chế hệ thần kinh trung ương. Người say thường có biểu hiện nói líu lưỡi, phản ứng chậm, đi không vững, buồn ngủ, giảm khả năng phán đoán, buồn nôn hoặc nôn ói. Phần lớn trường hợp vẫn cử động được tay chân hai bên dù phối hợp động tác kém.

Trong khi đó, đột quỵ là tình trạng cấp cứu y khoa, xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, làm gián đoạn dòng máu nuôi não. Người bệnh có thể đột ngột méo miệng, nói khó, yếu hoặc liệt một bên tay chân, tê bì nửa người, mất thăng bằng, nhìn mờ, đau đầu dữ dội hoặc rối loạn ý thức. Các dấu hiệu này xuất hiện đột ngột, không liên quan đến rượu.

"Điểm khác biệt là đột quỵ thường khiến chức năng thần kinh bị giảm rõ ở một vùng hoặc một bên cơ thể", bác sĩ Tâm nói. Người bệnh đột quỵ có thể đột ngột không nhấc được một tay, cầm nắm rơi đồ, đi kéo lê một chân, cảm giác tê hoặc mất cảm giác một bên mặt, tay, chân. Người bệnh giơ đồng thời hai tay thì một bên có xu hướng rơi xuống; khi cười hoặc nhe răng, miệng lệch rõ về bên lành. Lời nói có thể ngọng đột ngột, nói sai từ, không nói thành câu hoặc không hiểu người đối diện nói gì.

Ngoài yếu liệt, người bị đột quỵ có thể rối loạn phối hợp động tác một bên, nhìn đôi, mất thị lực một phần, chóng mặt dữ dội kèm mất thăng bằng. Các dấu hiệu này thường xuất hiện nhanh trong vài phút đến vài giờ và có xu hướng rõ dần.

"Tình huống nguy hiểm nhất là vừa uống rượu vừa bị đột quỵ", bác sĩ Tâm nói, giải thích thêm rượu bia có thể làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, tăng nguy cơ xuất huyết não hoặc nhồi máu não. Khi đó, biểu hiện say và đột quỵ chồng lấp, rất khó nhận biết. Trường hợp này, mọi người có thể áp dụng quy tắc FAST để nhận diện nhanh đột quỵ: F (Face) - méo mặt, lệch miệng; A (Arm) - yếu hoặc không nhấc được một tay; S (Speech) - nói khó, nói đớ; T (Time) - gọi cấp cứu ngay.

Người uống rượu có một trong các dấu hiệu trên cần đến bệnh viện cấp cứu ngay để tránh bỏ lỡ thời gian "vàng" điều trị. Trường hợp đột quỵ thiếu máu não có thể được dùng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp nội mạch nếu đến sớm trong thời gian "vàng". Trường hợp xuất huyết não hoặc các tổn thương khác có thể cần phẫu thuật hay hồi sức tích cực.

Trường hợp chỉ do say rượu, người bệnh được theo dõi hô hấp, tuần hoàn, bù dịch và xử trí ngộ độc cồn.

Bác sĩ Tâm khuyến cáo sau uống rượu, người có biểu hiện thần kinh bất thường nếu chậm can thiệp có thể làm mất cơ hội điều trị, tăng nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng liệt, rối loạn ngôn ngữ, sa sút trí tuệ. Dịp Tết nên hạn chế rượu bia, kiểm soát tốt tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch góp phần giảm nguy cơ đột quỵ.

Trọng Nghĩa