Anh Mạc Quảng Thịnh - con trai nhạc sĩ - cho biết ông qua đời tại quê nhà Điện Bàn (Quảng Nam cũ) sau thời gian bệnh nặng. Năm 2021, ông từng bị xuất huyết não, từ đó sức khỏe xuống dốc, phải ngồi xe lăn và tập vật lý trị liệu. Theo người con, những năm cuối đời, vì bạo bệnh, cha anh không còn đủ sức sáng tác.
Gia đình nhạc sĩ gồm vợ và hai con đang lo hậu sự cho ông. Lễ nhập quan và lễ viếng diễn ra tối 1/12, lễ di quan được tổ chức sáng 4/12 tại nghĩa trang gia tộc, phường Điện Bàn Đông.
Nhạc sĩ tên thật là Mạc Phụ, sinh năm 1943 ở Điện Bàn. Gia đình ông vốn không hoạt động ở lĩnh vực âm nhạc, song ông sớm theo con đường sáng tác, có thơ, nhạc đăng báo từ sớm. Lên cấp ba, ông theo học nhạc lý, xướng ký âm với nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn - tác giả ca khúc nổi tiếng Nắng chiều.
Hơn 50 năm sáng tác, nhạc sĩ viết khoảng 100 ca khúc, một trong những bài nổi tiếng là Sông quê. Nhạc phẩm mang âm hưởng trữ tình của dòng dân ca Nam bộ: "Có một dòng sông chảy tràn trong trí nhớ/ Làng em bên lở, làng anh ở bên bồi...". Nhạc sĩ từng cho biết ông viết ca khúc chỉ trong một buổi sáng, nhân dịp được mời làm biên tập cho chương trình âm nhạc chủ đề quê hương.
Sau khi ra mắt, bài hát được công chúng hưởng ứng nồng nhiệt, đông đảo ca sĩ nhiều thế hệ thu âm. Đến nay, Sông quê vẫn là bản hit của nhiều giọng ca bolero nổi tiếng, như bản song ca Phi Nhung - Thái Châu (8,7 triệu lượt xem trên YouTube), Phi Nhung - Quang Lê (8,3 triệu lượt xem), Ngọc Diệu - Bằng Chương (1,2 triệu lượt xem).
Ông còn nổi tiếng với ca khúc Ru con tình cũ, ra mắt năm 1972. Nhạc sĩ lấy cảm hứng từ mối tình xưa ở thị trấn Hà Lam (Quảng Nam cũ). Ông được mời dự đám thôi nôi của con người yêu cũ, rồi đưa bản nhạc cho cô bạn là em gái nhà văn Cung Tích Biền giữ. Nhờ cơ duyên, bài hát được danh ca Lệ Thu thể hiện với phần hòa âm phối khí của ban nhạc Shotguns, có tên đầy đủ là Bài cho nàng/ Ru con tình cũ. Một bài khác - Về trên cỏ lá ngậm ngùi - từng được Lệ Thu thu âm năm 1973, sau đó là Khánh Ly năm 1977.
Nhạc sĩ có nhiều bài về làn điệu quê hương, như Phương Nam khúc ca phiêu dạt của khóm lục bình: "Đi như là trôi/ Ta lần về phương Nam/ Phía bầy én giang hồ gọi xuân về ríu rít/ Phía những dòng sông đỏ phù sa chảy xiết/ Ta gặp thêm những cụm lục bình...". Hoặc ca khúc Bay đi những cơn mưa phùn - đặt theo tên một truyện ngắn của Phạm Công Thiện - ghi dấu với phần ca từ giàu cảm xúc: "Hãy bay đi kỷ niệm xưa trong đời tình mòn mỏi/ Người dẫu khuất cuối chân mây rồi/ Tình dẫu chết lúc xuân xanh đời".
Năm 2004, sau nhiều năm bôn ba ở TP HCM và miền Tây, ông về lại quê nhà, mở quán cà phê Thạch Trúc Viên - nơi giới văn nghệ sĩ hay lui tới.
Mai Nhật