Nguyên nhân gây quáng gà

Quáng gà là tình trạng mắt khó có thể điều chỉnh những thay đổi đột ngột khi từ bóng tối ra ánh sáng và ngược lại, thường gặp vào chiều tối hoặc ban đêm, trong môi trường thiếu sáng. Theo bác sĩ Lương Thị Anh Thư, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, quáng gà có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Tuổi tác

Ở người cao tuổi, võng mạc và phản xạ điều chỉnh ánh sáng suy giảm theo quá trình lão hóa khiến mắt khó thích nghi trong điều kiện ánh sáng yếu, nhìn kém vào ban đêm.

Các bệnh lý võng mạc

Các bệnh võng mạc di truyền ít gặp, điển hình là viêm võng mạc sắc tố (Retinitis Pigmentosa - RP), là nhóm bệnh gây thoái hóa dần các tế bào cảm nhận ánh sáng của võng mạc. Do thường ảnh hưởng đến tế bào que, người bệnh khó nhìn ban đêm ngay từ giai đoạn sớm. Theo thời gian, thị lực trung tâm có thể suy giảm, khó nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu.

Một số bệnh võng mạc di truyền hoặc đột biến gen ít gặp khác như loạn dưỡng tế bào que - tế bào nón, bệnh màng mạch, fundus albipunctatus, hội chứng Goldmann-Favre... cũng gây tổn thương tế bào cảm thụ ánh sáng, làm mắt thích nghi với bóng tối không dễ dàng.

Quáng gà bẩm sinh do bất thường trong quá trình truyền tín hiệu thị giác, khiến người bệnh khó nhìn trong tối từ nhỏ, nhưng thị lực ổn định.

Võng mạc do đái tháo đường thường gặp ở người mắc bệnh tiểu đường lâu năm. Đường huyết cao có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng võng mạc. Khi nguồn nuôi bị suy giảm, các tế bào cảm nhận ánh sáng trong mắt hoạt động kém hiệu quả.

Thoái hóa điểm vàng ảnh hưởng đến vùng trung tâm của võng mạc, gây giảm thị lực trung tâm và làm hình ảnh bị méo mó. Dù không phải nguyên nhân điển hình của quáng gà, thoái hóa điểm vàng vẫn có thể khiến người bệnh khó nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu, đặc biệt khi cần phân biệt chi tiết.

Thiếu vitamin A

Quáng gà thường là dấu hiệu cảnh báo sớm thiếu vitamin A. Vitamin này tham gia vào quá trình tạo ra rhodopsin - sắc tố giúp võng mạc nhận biết và xử lý ánh sáng khi trời tối. Khi cơ thể thiếu hụt, mắt mất nhiều thời gian để thích nghi với bóng tối gây khó nhìn vào ban đêm hoặc khi đi từ nơi sáng sang tối. Nếu tình trạng tiếp tục kéo dài, mắt có thể bị khô, cộm, dễ tổn thương, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Người ăn uống kém, kiêng khem quá mức hoặc mắc các bệnh làm giảm hấp thu chất béo có nguy cơ thiếu vitamin A cao hơn.

Ảnh hưởng sau phẫu thuật khúc xạ

Bác sĩ Thư cho hay quáng gà cũng có thể xuất hiện tạm thời sau một số phẫu thuật điều chỉnh thị lực như Lasik hoặc PRK. Các can thiệp này làm thay đổi hình dạng giác mạc để cải thiện thị lực nhưng đồng thời có thể ảnh hưởng đến đường đi của ánh sáng vào mắt. Tuy nhiên, đây thường chỉ là hiện tượng thoáng qua và cải thiện dần sau vài tuần đến vài tháng khi mắt hồi phục hoàn toàn.

Thuốc

Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến hoạt động của đồng tử và khả năng điều tiết ánh sáng của mắt, từ đó khiến người dùng gặp khó khăn khi nhìn trong bóng tối.

Các tình trạng ở mắt khác

Ở người bị cận thị, viễn hoặc loạn thị, ánh sáng không hội tụ đúng trên võng mạc mà bị tán xạ khiến hình ảnh trở nên nhòe. Vì vậy, khi trời tối hoặc ban đêm, họ thường nhìn kém hơn, dễ vấp ngã hoặc khó quan sát khi lái xe, tạo cảm giác giống quáng gà. Đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, hội chứng thị giác tuyết cũng có thể gây khó khăn khi nhìn vào ban đêm.

Bác sĩ Thư lưu ý quáng gà không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày mà còn có thể là dấu hiệu sớm của nhiều bệnh lý về mắt hoặc tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng tiềm ẩn. Người bệnh không nên chủ quan mà nên đến chuyên khoa mắt để được kiểm tra, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ suy giảm thị lực lâu dài.

Ly Nguyễn