Theo BS.CK1 Lê Thị Thúy Hằng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, mứt Tết truyền thống thường có hàm lượng đường cực cao. Đường được cơ thể hấp thu rất nhanh qua hệ tiêu hóa, gây ra tình trạng tăng đường huyết cấp tính và kéo dài, gây khó khăn cho việc quản lý bệnh tiểu đường.
Đường tự nhiên có thực sự an toàn?
Một quan niệm sai lầm phổ biến là đường nâu, đường thốt nốt hay mật ong an toàn vì cho rằng có nguồn gốc tự nhiên. Thực tế, bác sĩ Hằng khẳng định dù là đường tự nhiên, chúng vẫn làm tăng đường huyết tương tự đường tinh luyện. Do đó, các loại mứt chế biến từ những nguyên liệu này vẫn nằm trong danh mục người bệnh tiểu đường nên tránh.
Đối với các loại mứt ít đường hoặc sử dụng chất tạo ngọt thay thế (như stevia, erythritol, xylitol), tác động lên đường huyết thấp hơn nhưng cũng chỉ nên dùng một lượng rất nhỏ. Nếu lạm dụng, người bệnh có thể đối mặt với tình trạng đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Lựa chọn mứt và trái cây cho người tiểu đường
Nếu vẫn muốn thưởng thức mứt trong ngày Tết, người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc chọn loại không đường, chế biến đơn giản và kiểm soát chặt chẽ khẩu phần.
Các loại mứt gợi ý: Mứt gừng, mứt vỏ cam, vỏ bưởi sấy dẻo, mứt hạt sen hoặc mứt đậu xanh không thêm đường tinh luyện.
Lưu ý: Ngay cả mứt không đường vẫn chứa đường tự nhiên từ trái cây (fructose, glucose). Nếu ăn quá nhiều, tổng lượng carbohydrate nạp vào vẫn sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến chỉ số đường huyết. So với trái cây tươi, mứt cũng nghèo chất xơ hơn nhiều.
Thay vì mứt, bác sĩ khuyến khích ưu tiên trái cây tươi như bưởi, táo, lê, ổi, kiwi, thanh long ruột trắng. Ngược lại, các loại trái cây rất ngọt hoặc trái cây sấy khô cần được hạn chế tối đa.
Những yếu tố cộng hưởng gây tăng đường huyết
Bác sĩ Hằng lưu ý sự mất kiểm soát đường huyết ngày Tết không chỉ đến từ mứt mà còn do sự xáo trộn trong sinh hoạt như ăn nhiều bữa phụ, lạm dụng nước ngọt và bánh kẹo; lười vận động và thói quen thức khuya, ngủ không điều độ.
Để đón Tết an toàn, người bệnh đái tháo đường nên duy trì các bữa ăn chính như ngày thường, tăng cường rau xanh, uống đủ nước và duy trì thói quen tập thể dục mỗi ngày.
Mứt Tết không phải thực phẩm được khuyến khích cho người đái tháo đường. Nếu sử dụng, hãy chọn đúng loại, ăn đúng lượng và nên dùng ngay sau bữa ăn chính để giữ đường huyết ổn định nhất có thể.
Mỹ Ý