*:not(:last-child)]:dt-mb-6">
Cái tên Sabastian Sawe đã trở thành huyền thoại mới ở môn marathon. Khi đôi chân của vận động viên (VĐV) Kenya bước qua vạch đích ở giải London Marathon vào ngày 26/4, đồng hồ đếm giờ mới chỉ điểm 1 giờ 59 phút 30 giây.
Thêm một lần, con người tiếp tục phá vỡ giới hạn ở marathon. Lần đầu tiên trong lịch sử, một VĐV đạt sub 2 ở môn thể thao vốn đòi hỏi ý chí, tinh thần và thể lực này. “Cứ như thể Neil Armstrong đã không nói nên lời khi đặt chân lên mặt trăng vào mùa hè năm 1969 vậy”, tờ El Pais (Tây Ban Nha) bình luận khi nói về cảm xúc của Sabastian Sawe sau khi làm nên lịch sử.
Sabastian Sawe đã vượt qua nửa chặng đường trong 1 giờ 29 giây. Điều đó có nghĩa rằng, trong nửa sau chặng đường, VĐV 31 tuổi này đã hoàn thành trong 59 phút 1 giây mà không có người dẫn tốc hay hỗ trợ.
Vào năm 2019, Eliud Kipchoge từng đạt sub 2 khi đạt thành tích 1 giờ 59 phút 40 giây tại giải Ineos 1:59 Challenge. Tuy nhiên, thành tích này không được công nhận vì điều kiện giải đấu không đáp ứng các tiêu chuẩn từ Liên đoàn Điền kinh Thế giới (IAAF) khi một số vận động viên giỏi nhất thế giới đóng vai trò là người dẫn tốc, thay đổi sau mỗi vài km và một chiếc xe có đồng hồ bấm giờ được dùng làm màn hình.
Thực tế, Eliud Kipchoge từng một vài lần tiệm cận với sub 2 khi đạt thành tích 2 giờ 1 phút 9 giây ở giải Berlin Marathon 2019. Hay Kelvin Kiptum cũng từng đạt thành tích 2 giờ 0 phút 35 giây ở giải Chicago Marathon 2023.
Sự phát triển của công nghệ và dinh dưỡng đang thúc đẩy các VĐV phá vỡ giới hạn ở marathon. Vào hôm chủ nhật vừa qua, Sabastian Sawe đã đi chiếc giày Adidas chỉ nặng 96 gram (chỉ có trọng lượng bằng 6 lát giăm bông). Đôi giày này nhẹ tới mức khi Sabastian Sawe nhận được chiếc hộp giày, anh còn nghĩ rằng đó là chiếc hộp trống rỗng.
Mẫu giày mới này có tên Adizero Adios Pro Evo 3. Đó là mẫu giày đầu tiên có trọng lượng dưới 100 gram, sở hữu lớp mút nhẹ hơn, đàn hồi tốt hơn với sợi carbon tích hợp giúp tăng lực đẩy và độ ổn định, cùng phần thân giày ôm sát bàn chân sử dụng công nghệ tương tự như cánh buồm lướt ván diều, với dây buộc và đường khâu được tinh chỉnh tỉ mỉ.
Mẫu giày này cũng được Kejelcha, VĐV tân binh xuất sắc đã chinh phục 40 km cùng với Sabastian Sawe, và Tigist Assefa, VĐV người Ethiopia đã phá kỷ lục thế giới tại London ở nội dung marathon dành riêng cho nữ (không có vận động viên nam dẫn tốc) với thành tích 2 giờ 15 phút 41 giây.
Sabastian Sawe lần đầu tiên được biết đến ở Tây Ban Nha khi tham dự giải marathon ở Sevilla vào tháng 2/2022. Ban tổ chức đã thuê anh làm người dẫn tốc, nhưng VĐV Monica Pont trong đội của anh, đã xin cơ hội để anh chạy toàn bộ cự ly marathon.
Jose Enrique Acuna (giám đốc giải đấu) đã đồng ý và thậm chí còn giúp đỡ Sawe sau khi vận động viên này xin tiền để giặt quần áo trước cuộc đua. Họ cho phép anh chạy đến đích với điều kiện anh phải dẫn đầu đoàn đua đến điểm giữa chặng. Sabastian Sawe sau đó đã hoàn thành nhiệm vụ này và sau đó đã trở thành người chiến thắng và lập kỷ lục giải đấu.
Sau chiến thắng ở giải Berlin vào năm ngoái, Sabastian Sawe đã gặp khó khăn trong quá trình chuẩn bị cho giải London Marathon khi dính chấn thương lưng vào tháng 12/2025. HLV Claudio Berardelli còn cân nhắc để Sabastian Sawe không tham dự giải đấu ở London. Tuy nhiên, sau đó, kế hoạch tập luyện của VĐV người Kenya đã được điều chỉnh. Anh đã chạy được 241km trong tuần tập luyện cao điểm.
HLV Claudio Berardelli không cho rằng Sabastian Sawe là VĐV điền kinh đơn thuần. Ông tin rằng anh là chiến binh thực thụ nhờ những phẩm chất, sức mạnh tinh thần, sự nhạy cảm với cự ly… Tuy nhiên, vấn đề dinh dưỡng đối với VĐV người Kenya cũng được tính toán kỹ lưỡng.
Khi được phóng viên hỏi đã ăn gì trước khi làm nên lịch sử, Sabastian Sawe chỉ đáp ngắn gọn: “Hai lát bánh mì với mật ong và trà”. Nghe có vẻ khá đơn giản và ít ỏi, nhưng bữa sáng này đáp ứng được rất nhiều tiêu chí về nhiên liệu cho hoạt động chạy bộ.
Nói về lựa chọn bữa sáng của Sabastian Sawe, chuyên gia dinh dưỡng và sinh lý học hàng đầu Paul Booth nhận xét: “Mật ong là nguồn cung cấp fructose tuyệt vời. Bánh mì nướng trắng cung cấp carbohydrate ít chất xơ. Trà hay caffeine cung cấp nước”.
Mật ong là nguồn năng lượng phổ biến trước khi thi đấu, với các thương hiệu như Honey Stinger thậm chí còn cung cấp các sản phẩm dùng trong suốt cuộc đua được làm từ mật ong. Trong khi đó, carbohydrate ít chất xơ như bánh mì trắng có thể nhanh chóng được dự trữ dưới dạng glucose và chuyển hóa thành năng lượng trong khi chạy. Trà là thức uống thiết yếu của các VĐV người Kenya, với hàm lượng caffeine cũng giúp tăng cường hiệu suất.
“Rèn luyện hệ tiêu hóa”, đó là châm ngôn của VĐV người Kenya. Qua nhiều tháng tập luyện bài bản, Sawe đã rèn luyện để cơ thể mình có thể dung nạp lượng carbohydrate ngày càng cao. Mỗi lần chạy dài đều trở thành cơ hội để thực hành quy trình tiếp nhiên liệu cho cuộc đua, sử dụng gel và bột pha đồ uống Maurten theo những khoảng thời gian chính xác. Mục tiêu là cải thiện khả năng hấp thu đồng thời giảm thiểu các triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa.
Kết quả là, trung bình mỗi giờ trong suốt cuộc đua, Sabastian Sawe có thể nạp vào 115 gram carbohydrate. Một con số mà cách đây không lâu được coi là điều không thể.
Cốt lõi trong chiến lược cung cấp năng lượng của Sawe là công nghệ hydrogel được cấp bằng sáng chế của Maurten. Công nghệ này thay đổi căn bản cách cơ thể xử lý carbohydrate trong quá trình tập luyện. Khi pha với nước, bột pha đồ uống Maurten tạo thành một loại hydrogel trong môi trường axit của dạ dày. Loại gel này bao bọc các carbohydrate, cho phép chúng đi qua dạ dày mà không gây ra các vấn đề thường gặp khi tiêu thụ nhiều carbohydrate.
Thay vì lưu lại trong dạ dày, năng lượng được vận chuyển đến ruột non, nơi quá trình hấp thụ hiệu quả hơn. Điều này cho phép các VĐV tiêu thụ lượng carbohydrate cao hơn đáng kể mà vẫn duy trì được sự thoải mái và ổn định.
Trong thể thao hiện đại, đặc biệt là điền kinh, công nghệ và dinh dưỡng đang dần trở thành công cụ hỗ trợ hữu ích để giúp các VĐV phá vỡ các giới hạn. Đó là cuộc đua khác ở ngoài đường đua cũng gay cấn không kém.