Ngày 28/5, cảnh sát tài chính Italy cho biết đã tịch thu tài sản và các công ty trị giá khoảng 232 triệu USD trong cuộc điều tra về hoạt động rửa tiền thu được từ hoạt động buôn bán ma túy liên quan trùm mafia quá cố Matteo Messina Denaro.
Denaro qua đời tại một bệnh viện trong nhà tù khoảng 9 tháng sau khi bị bắt vào tháng 1/2023, kết thúc ba thập kỷ lẩn trốn. Ông ta bị xét xử vắng mặt và bị kết tội trong hàng chục vụ giết người, bao gồm việc tham gia chủ mưu hai vụ đánh bom năm 1992 khiến hai công tố viên chống mafia thiệt mạng.
Nhà chức trách cho biết chiến dịch này là kết quả của một cuộc điều tra phức tạp nhằm lần theo khối tài sản khổng lồ được tạo ra từ việc tái đầu tư nguồn tiền thu được từ hoạt động buôn ma túy, tích lũy từ những năm 1980 tại nhiều quốc gia ở châu Âu và ngoài châu Âu.
Tội ác của 'bố già mafia cuối cùng'
Vốn là con trai của một trùm mafia, Denaro xuất thân từ thị trấn Castelvetrano ở phía tây Sicily, từng cầm đầu chi nhánh Cosa Nostra tại địa phương.
Có mối liên hệ mật thiết với ông trùm quyền lực Salvatore "Toto" Riina, Denaro đóng vai trò trong các vụ đánh bom ở Florence, Rome và Milan khiến 10 người thiệt mạng vào năm 1993 và được cho là chịu trách nhiệm cho nhiều vụ giết người trong những năm 1990.
Denaro từng khoe khoang rằng số người ông ta đã giết "lấp đầy cả một nghĩa trang". Ông ta bị truy nã vì hơn 50 vụ giết người, đồng thời bị kết tội bắt cóc và giết chết con trai 12 tuổi của một thành viên mafia đã trở thành người cung cấp thông tin cho cảnh sát.
Ông trùm cuối cùng của mafia Sicilia bỏ trốn vào năm 1993, chuyển lợi nhuận từ các hoạt động tội phạm vào các tài khoản ở nước ngoài. Ông ta lẩn tránh chính quyền trong suốt 30 năm tiếp theo giữa chiến dịch trấn áp các băng đảng tội phạm ở Sicily, trở thành cái tên hàng đầu trong danh sách truy nã gắt gao nhất của Italy. Nhờ sự hỗ trợ của thành viên trong gia đình và thân tín, Denaro có thể điều hành các hoạt động mafia từ hậu trường.
Ngày 16/1/2023, Denaro đến một phòng khám ở Palermo để điều trị ung thư dưới tên giả và bị bắt. Sau khi tiếp tục điều trị ung thư trong thời gian bị giam giữ dưới sự giám sát nghiêm ngặt, Denaro qua đời vào ngày 25/9/2023 ở tuổi 61.
Mạng lưới rửa tiền
Cảnh sát tài chính Italy cho biết khối tài sản của ông trùm Denaro được tích lũy từ những năm 1980. Cuộc điều tra phát hiện "những khoản tiền khổng lồ thu được từ buôn bán ma túy được tái đầu tư vào nhiều quốc gia châu Âu và ngoài châu Âu".
Tiền thu từ ma túy được "tái đưa vào nền kinh tế hợp pháp" thông qua nhiều phương thức, bao gồm các khu nghỉ dưỡng hạng sang trên Costa del Sol, các công ty cổ phần và danh mục đầu tư chứng khoán.
Các công tố viên đã xác định được 8 công ty có liên quan đến mạng lưới rửa tiền, gồm 5 công ty ở Tây Ban Nha, hai ở Gibraltar và một ở quần đảo Cayman. Ba người bị bắt giữ trong cuộc điều tra.
Hơn 150 sĩ quan cảnh sát tài chính Italy khám xét nhiều địa điểm gồm Andorra, Gibraltar, quần đảo Cayman, Thụy Sĩ, Lebanon, Monaco và Tây Ban Nha.
Cảnh sát công bố video cho thấy các sĩ quan mặc đồ chống bạo động đập vỡ cửa và trèo tường để đột kích một loạt biệt thự sang trọng. Cảnh sát sử dụng thiết bị bay không người lái, trực thăng và máy quét nhiệt trong chiến dịch, dò ra cả những ngóc ngách kín đáo nhất.
Số tang vật bị thu giữ bao gồm hơn 12 kg vàng thỏi, hàng triệu USD tiền mặt, nhiều đồng hồ cao cấp và 22 khu nghỉ dưỡng hạng sang.
Giovanni Melillo, công tố viên quốc gia chống mafia của Italy, cho biết việc nhắm mục tiêu vào tài sản của băng đảng tội phạm là vô cùng quan trọng, nhằm phá vỡ cơ sở hạ tầng kinh tế của mafia Sicilia và ngăn chặn chúng tái thiết các mạng lưới tội phạm sau cái chết của Denaro.
Tuệ Anh (theo Reuters, ABC News)