Xạ trị là phương pháp sử dụng tia bức xạ nhắm vào khối u để tiêu diệt tế bào ung thư bằng cách phá hủy ADN, khiến các tế bào này ngừng phân chia, sau đó hoại tử và được đào thải khỏi cơ thể.
ThS.BS Vương Ngọc Dương, Phó khoa Xạ trị, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết phương pháp này có thể điều trị triệt căn một số ung thư không phẫu thuật được hoặc điều trị tân bổ trợ nhằm thu nhỏ kích thước khối u trước phẫu thuật hoặc bổ trợ sau đó để ngăn ngừa tái phát, di căn. Xạ trị cũng có thể áp dụng cho ung thư giai đoạn muộn giúp giảm nhẹ triệu chứng.
Bác sĩ có thể chỉ định xạ trị cho người bệnh ung thư vú trong một số trường hợp dưới đây.
Sau phẫu thuật bảo tồn vú
Sau phẫu thuật cắt bỏ khối u cùng một phần mô vú lành xung quanh, xạ trị thường được chỉ định bổ trợ để giảm nguy cơ tái phát. Nếu không xạ trị, các tế bào ung thư còn sót lại có thể khiến bệnh tái phát sau vài tháng hoặc vài năm.
Sau khi đoạn nhũ
Mặc dù đã cắt toàn bộ tuyến vú, các mô còn sót lại ở thành ngực hoặc hạch bạch huyết vẫn có nguy cơ chứa tế bào ung thư. Bác sĩ có thể chỉ định xạ trị bổ trợ trong trường hợp khối u lớn, có di căn hạch nách hoặc diện cắt sau phẫu thuật còn dương tính với tế bào ung thư.
Ung thư vú tiến triển tại chỗ
Những trường hợp ung thư vú không thể phẫu thuật ngay hoặc ung thư vú thể viêm, xâm lấn ra vùng xung quanh tuyến vú thường được điều trị hóa chất tân bổ trợ, sau đó phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến vú, xạ trị.
Ung thư vú tái phát
Nếu người bệnh đã xạ trị một lần nhưng bệnh vẫn tái phát, bác sĩ cân nhắc kỹ phác đồ lần hai nhằm tối ưu hiệu quả điều trị và kiểm soát độc tính trong giới hạn cho phép.
Ung thư vú di căn hạch, xương, não
Người bệnh cần được phẫu thuật nạo vét hạch bạch huyết, thường là hạch vùng nách, sau đó xạ trị bổ trợ để tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại, hạn chế nguy cơ tái phát. Với di căn xương, phương pháp này giúp giảm đau, giảm áp lực lên tủy sống, cải thiện tình trạng tê yếu. Người bệnh ung thư vú di căn não được xạ phẫu hoặc xạ trị toàn não tùy theo đặc điểm của tổn thương di căn.
Tùy từng trường hợp, các bác sĩ hội chẩn để xây dựng phác đồ phù hợp, lập kế hoạch xạ trị, tính toán liều xạ và số buổi điều trị, đồng thời kiểm tra kỹ trước khi triển khai. Mỗi buổi xạ trị kéo dài khoảng 30-45 phút bao gồm cả thời gian chuẩn bị. Liệu trình thường thực hiện 5 ngày mỗi tuần và kéo dài 3-6 tuần tùy phác đồ. Người bệnh cần tuân thủ đầy đủ lịch điều trị.
Người bệnh ung thư vú chủ yếu được xạ trị ngoài, không đưa chất phóng xạ vào cơ thể nên người bệnh không cần cách ly. Người bệnh cần giữ vùng da sau xạ sạch, tránh cọ xát, bôi kem dưỡng ẩm, duy trì dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và tái khám tại bệnh viện đúng lịch sau khi hoàn tất liệu trình.
Thanh Long
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp |