Hẹp mạch máu nuôi não gây đột quỵ

Ông Trọng có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục hàng ngày, uống thuốc đều đặn theo toa bác sĩ. Lần này ông hoa mắt, nửa người trái yếu dần, nói khó, lơ mơ, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cấp cứu vào ngày thứ hai kể từ lúc khởi phát triệu chứng.

Bác sĩ chẩn đoán ông Trọng bị đột quỵ nhồi máu não. Đây là tình trạng dòng máu cung cấp cho não bị chặn hoặc giảm đột ngột khiến tế bào não mất đi nguồn cung cấp oxy, chất dinh dưỡng dẫn đến tổn thương, làm chết tế bào não. Động mạch cảnh trong phải của ông Trọng hẹp nặng hơn 90%. Đây là nguyên nhân chính khiến ông bị đột quỵ, nếu không nhanh chóng can thiệp, nguy cơ để lại di chứng liệt nửa người, suy giảm nhận thức, rối loạn ngôn ngữ... là rất lớn.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết đột quỵ (tai biến mạch máu não) là nguyên nhân phổ biến gây tử vong trên thế giới. Trong đó, nguyên nhân hẹp động mạch cảnh thường gặp (chiếm khoảng 15%) nhưng thường bị bỏ qua dẫn đến chậm trễ trong điều trị.

Trước phẫu thuật, ông Trọng được điều trị tích cực với thuốc kháng đông, kháng kết tập tiểu cầu. Sau 7 ngày, ông khỏe dần, hết choáng váng, hoa mắt, được bác sĩ phẫu thuật xử lý nhánh động mạch cảnh hẹp nặng.

ThS.BS.CKI Lê Chí Hiếu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, cho biết có hai phương pháp điều trị hẹp động mạch cảnh là phẫu thuật và đặt stent. Bác sĩ chọn phương pháp phẫu thuật cho ông Trọng.

Êkíp rạch da để bộc lộ đoạn động mạch cảnh bị lấp tắc bởi mảng xơ vữa. Tiếp đến, bác sĩ kẹp tạm thời động mạch cảnh, ngăn dòng máu chảy qua để dễ dàng thao tác. Trong suốt ca mổ, não sẽ nhận máu từ nhánh động mạch đối bên. Để đảm bảo nguồn máu cung cấp cho não luôn đầy đủ, bác sĩ theo dõi sát chỉ số huyết động (duy trì ở mức 130-140 mmHg) đồng thời quan sát tình trạng tái tưới máu qua thiết bị đo oxy mô của não, từ đó có điều chỉnh phù hợp.

Sau gần hai giờ, bác sĩ lấy được toàn bộ mảng xơ vữa, lòng động mạch cảnh thông thoáng trở lại. Ông Trọng xuất viện sau ba ngày, không gặp di chứng.

Theo bác sĩ Dũng, nguyên nhân phổ biến nhất gây hẹp động mạch cảnh là do mảng xơ vữa bám trên thành động mạch. Ngoài ra, một số yếu tố nguy cơ khác gồm rối loạn chuyển hóa mỡ máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá, gia đình có người bị bệnh động mạch cảnh hay mạch vành, béo phì, ít vận động.

Hẹp động mạch cảnh không biểu hiện triệu chứng hoặc biểu hiện mơ hồ, dễ nhầm lẫn với những bệnh thông thường khác. Do đó, những người có nguy cơ mắc bệnh cần tầm soát để phát hiện sớm. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như nói khó nghe, nhìn đôi, nhìn mờ, mất thị lực một bên hoặc cả hai mắt, mất thăng bằng, chóng mặt, yếu liệt một bên cơ thể, méo miệng..., người bệnh nên đến bệnh viện ngay.

Thu Hà

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi