Roland Garros những năm gần đây quá quen với hình ảnh một tay vợt nữ Ba Lan góp mặt ở chung kết. Đó là lý do giải đấu này từng được người hâm mộ chơi chữ là "Poland Garros".
Cách gọi vui đó đến từ sự thống trị của Iga Swiatek với bốn lần vô địch Grand Slam đất nện, người đã vào bán kết năm lần trong sáu giải tham dự từ năm 2020 đến 2025. Nhưng mùa này, Swiatek bị Marta Kostyuk loại ở vòng bốn, trong bối cảnh "Nữ hoàng sân đất nện" vẫn đang mòn mỏi tìm lại thứ quần vợt từng giúp cô khuynh đảo quần vợt nữ trong nhiều năm.
Dù vậy, Swiatek không cần quá lo lắng về việc ai sẽ thay cô tiếp tục giương cao lá cờ Ba Lan.
Ngay lần đầu góp mặt ở vòng đấu chính Roland Garros, tay vợt số 114 thế giới Maja Chwalinska thắng trận thứ tám liên tiếp khi đánh bại hạt giống số 22 Anna Kalinskaya 7-6, 6-3 ở tứ kết. Chiến thắng giúp cô trở thành tay vợt thứ hai phải chơi vòng loại vào bán kết Roland Garros trong Kỷ nguyên Mở.
Đến thứ Sáu 4/6, Chwalinska thắng tiếp trận thứ chín. Lần này, tay vợt Ba Lan hạ Diana Shnaider - người trước đó đã loại số một thế giới Aryna Sabalenka - với tỷ số 7-6, 6-4. Chwalinska trở thành tay vợt thứ bậc thấp nhất vào chung kết đơn nữ Roland Garros. Nhưng vượt lên trên tất cả, cô đã tự thay đổi cuộc đời theo cách vượt xa phạm trù thể thao.
Trước Roland Garros, Chwalinska mới kiếm được hơn 864.000 USD tiền thưởng trong sự nghiệp. Còn riêng thành tích tại Paris đã giúp cô bỏ túi hơn 1,6 triệu USD, nhiều hơn 88% so với tổng số tiền thưởng trước đó. Con số này sẽ tăng phi mã nếu Chwalinska vô địch. Khi ấy, tài khoản của cô sẽ ghi nhận mức thặng dư hơn 3,2 triệu USD.
"Tôi rất tự hào vì đã giữ được bình tĩnh và giành chiến thắng", Chwalinska nói sau trận thắng Kalinskaya. "Từng set đấu đều như một cuộc chiến".
Sự điềm tĩnh cũng là điểm nổi bật trong hành trình cổ tích của Chwalinska tại Roland Garros. Tay vợt 24 tuổi cứ lầm lũi, xô đổ những cột mốc lớn nhất trong sự nghiệp với phong thái đáng ngạc nhiên.
Từng là tài năng đầy triển vọng của Ba Lan, Chwalinska đã vào đến chung kết đôi nữ trẻ Australia Mở rộng 2017 cùng người bạn đánh cặp Swiatek. Nhưng sau đó, sự nghiệp của hai rẽ hướng khác nhau.
Trong khi Swiatek vươn tầm và trở thành tên tuổi lớn, Chwalinska lại đối mặt với nhiều chấn thương, trong đó có ca phẫu thuật đầu gối năm 2022, cùng giai đoạn mắc chứng trầm cảm.
"Tôi đã gặp rất nhiều khó khăn. Ban đầu, tôi cứ cố ép bản thân phải mạnh mẽ, phải cứng rắn và tiếp tục tập luyện", Chwalinska kể về quãng thời gian rời xa quần vợt hồi 2021. "Có lúc tôi thậm chí không thể bước ra khỏi giường nữa. Tôi hoàn toàn mất năng lượng. Tôi cần nghỉ ngơi và sắp xếp lại một vài thứ trong đầu. Lúc ấy, tôi thực sự không biết mình có quay lại được hay không".
Hiện tại, Chwalinska vẫn chủ yếu thi đấu ở hệ thống giải WTA 125, cấp độ ngay dưới các sự kiện chính của WTA Tour. Trước hai tuần lễ vừa qua, cô mới hai lần dự vòng đấu chính Grand Slam sau khi trở lại thi đấu để chăm sóc sức khỏe tinh thần.
Dù vậy tại Paris năm nay, dưới ánh đèn của sân khấu lớn bậc nhất trước những đối thủ mạnh hơn thường lệ, Chwalinska không hề choáng ngợp. Trước ngày 27/5, cô chưa từng thắng một tay vợt nào trong Top 50. Nhưng việc vượt qua ba trận vòng loại đã giúp Chwalinska củng cố niềm tin vào lối chơi của bản thân.
Trên đường vào tứ kết, Chwalinska lần lượt đánh bại Zheng Qinwen - HC vàng Olympic ở chính tổ hợp Roland Garros hai năm trước, hạt giống số 23 Elise Mertens, rồi Maria Sakkari - người từng vào bán kết Roland Garros 2021, tiếp đến là tay vợt chủ nhà Diane Parry. Chwalinska vượt qua những kiểu thử thách khác nhau, trong các bộ trang phục cũng chẳng hề giống nhau, bởi cô không có nhà tài trợ và chẳng bị ràng buộc phải ăn mặc thế nào.
Sau đó Chwalinska tiếp tục thắng, dù giữa hành trình vẫn phải lo lắng về chuyện trả tiền phòng khách sạn. Chỉ đến khi Oshee - công ty Ba Lan đang tài trợ cho Swiatek - hỗ trợ chi phí, vấn đề mới được giải quyết. Hiện Chwalinska đã mang logo của hãng này trên áo đấu.
"Tôi nghĩ trình độ giữa các tay vợt không chênh lệch nhiều. Vòng loại không hề kém nhiều so với vòng chính", Chwalinska nói. "Các tay vợt ở vòng loại cũng rất giỏi. Chúng tôi chỉ cần chiến đấu và tin rằng một ngày nào đó mọi thứ sẽ mang đến thành công".
Chwalinska có lẽ chưa cảm nhận hết chuỗi thành công này khi trận đấu trước mắt là chung kết Grand Slam với Mirra Andreeva. Để biến điều không tưởng đó thành hiện thực, cô tự tạo ra quy tắc nghiêm ngặt về thời gian sử dụng điện thoại. Mỗi chiến thắng, tay vợt sinh năm 2001 chỉ đăng một bài ăn mừng, rồi dừng lại. Việc ít được biết đến trước giải cũng trở thành lợi thế của Chwalinska. Hầu hết đối thủ tại Paris không hiểu rõ lối chơi của cô khi đối đầu.
Điều đó khiến lối chơi của Chwalinska, vốn đã khó chịu, càng khó bị bắt bài. Vóc dáng thấp bé, chỉ cao khoảng 1,65 m, buộc Chwalinska phải mài giũa những kỹ năng khác trở nên sắc bén hơn, đặc biệt hơn so với thông thường. Cô phát triển phong cách chơi dựa nhiều vào cú cắt, độ xoáy, những pha bỏ nhỏ và khả năng phá nhịp các tay vợt đứng cuối sân.
"Tôi biết điều đó có thể khiến các tay vợt khác rất khó chịu", Chwalinska nói thêm. "Tôi chỉ cố gắng thắng trận với khả năng của mình".
Ngoài sân đấu, Chwalinska thích chơi cờ vua. Và có lẽ những toan tính trên bàn cờ đã giúp cô tìm được lời giải trong những điều kiện khác nhau, như trước Kalinskaya trong buổi chiều nhiều gió mạnh, rồi tiếp tục thành công khi đấu Shnaider dưới mái che sân Philippe Chatrier.
Quan trọng nhất, Chwalinska luôn giữ được cái đầu lạnh, với sự bền bỉ và lỳ lợm của một người đã từng trải qua không ít biến cố trong cuộc đời.
Vy Anh