Chiều 20/5, phiên xét xử sơ thẩm cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo trong vụ án Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Nhận hối lộ, xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan tiếp tục phần xét hỏi.
"Bị cáo thấy trách nhiệm rất lớn, day dứt kể cả khi đã nghỉ hưu"
Là bị cáo cuối cùng trả lời thẩm vấn của HĐXX, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận các nội dung trong bản cáo trạng là đúng.
Bà Tiến trình bày, trong thời gian công tác với vai trò là Bộ trưởng Bộ Y tế chịu trách nhiệm chung trong quản lý, điều hành, kiểm tra, giám sát.
Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế thừa nhận đối với việc xây dựng Bệnh viện Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 đã không làm tốt vai trò chỉ đạo, kiểm tra, giám sát sát sao để có thể phát hiện sớm những sai phạm.
Bên cạnh đó, bị cáo thừa nhận mình đã ký tất cả các tờ trình, quyết định, phê duyệt chủ trương, tư vấn nước ngoài, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thiết kế kiến trúc, lựa chọn nhà thầu tư vấn,... dựa trên tờ trình, thẩm định của các cơ quan hữu quan.
"Sau này chúng tôi đã thấy rằng các kế hoạch lựa chọn nhà thầu chưa đủ điều kiện và từ những phê duyệt chủ trương như thế cũng là tiền đề bước đầu làm cho dự án chậm, kéo dài và dẫn đến những sai phạm, lãng phí.
Bị cáo thấy trách nhiệm rất lớn, day dứt kể cả khi đã nghỉ hưu về việc để công trình kéo dài, công trình không được sử dụng", bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến bày tỏ.
Trình bày về việc để Công ty VK tham gia vào dự án xây dựng Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, khi dự án được Chính phủ phê duyệt thì dự án phải được xây dựng ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực như Nhật Bản, Singapore.
Bên cạnh đó dự án cũng được phê duyệt thời gian xây dựng trong 3 năm với mẫu hình phát triển tiên tiến.
"Đây là dự án có vốn đầu tư lớn nhất, quy mô lớn nhất và trên diện tích mặt bằng lớn nhất từ trước đến nay mà ngành y tế đã xây dựng. Với ước mơ rất lớn, nặng nề nhưng chúng tôi lúc đấy mơ ước là có thể để lại sản phẩm để đời. Tức là những bệnh viện này có thể sử dụng đến 100 năm sau như các nước đã từng xây", cựu Bộ trưởng Bộ Y tế trình bày.
Lý giải việc "gợi ý" cấp dưới lựa chọn Công ty VK
Theo bà Tiến, khi xây dựng Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2, bị cáo và các đồng nghiệp kỳ vọng đây là những nơi điều trị bệnh tốt nhất để người dân không phải đi ra nước ngoài chữa bệnh; là nơi để nghiên cứu, điều trị kỹ thuật cao.
Với các yêu cầu kỹ thuật và áp lực về thời gian xây dựng, bên cạnh đó ngành y tế có nhiều điều kiện để đi thăm hệ thống y tế từ Trung ương đến địa phương của các nước trên thế giới và trong nước nên biết rõ trình độ cũng như cơ sở hạ tầng, trang thiết bị. Do đó, thời điểm đầu tư dự án lãnh đạo Bộ Y tế và các bị cáo tại tòa mong muốn có một dấu ấn, sản phẩm để đời. Song các bị cáo không ngờ rằng phải đứng trước tòa như ngày hôm nay.
Theo bà Tiến, thời điểm chuẩn bị xây dựng 2 dự án trên bà nhận được văn bản của Văn phòng Chính phủ về việc 5 bệnh viện tuyến cuối của thành phố nếu xây dựng cần tư vấn, thiết kế nước ngoài, trình quy chế đặc biệt.
"Bị cáo cũng đi thăm buổi khánh thành của Bệnh viện Vinmec và thấy ở đây hiện đại, rất tốt và quy mô nhỏ nên có nói với bị cáo Nguyễn Chiến Thắng đây là bệnh viện có thiết kế kiểu châu Âu, anh thử tìm hiểu xem có nên mời người ta làm tư vấn thiết kế được không", bị cáo Kim Tiến trình bày về việc "gợi ý" cấp dưới lựa chọn Công ty VK thiết kế hai dự án Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2.
Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định, trước đó không biết gì về Công ty VK. Song trong thời gian nghiên cứu xây dựng Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2 thì lãnh đạo của 2 đơn vị này khẳng định thiết kế như trình bày tại các hội thảo của Công ty VK là phù hợp nhất với Việt Nam.
Sau đó, bà Kim Tiến được cấp dưới là Nguyễn Chiến Thắng thông báo về việc Công ty VK có gửi thư tham gia tư vấn, thiết kế 2 dự án trên. Song bà Tiến yêu cầu cấp dưới mời thêm các công ty của Mỹ, Nhật Bản cùng tham gia để Bộ Y tế có thể lựa chọn những phương án tối ưu nhất.
Thời gian sau, bị cáo Tiến nhận được câu trả lời rằng các công ty khác không nhiệt tình tham gia, không đáp ứng yêu cầu.
"Lúc đó tôi có hỏi công ty của Nhật có được không vì họ đang thực hiện dự án ở trong miền Nam thì bị cáo Thắng thông báo giá sẽ gần gấp đôi", bị cáo Tiến nói và thừa nhận khuyết điểm của mình là đã gây áp lực cho cấp dưới về tiến độ, thời gian xây dựng 2 dự án.
"Lúc nào gặp tôi cũng chỉ nói với anh em làm thế nào phải đủ, đáp ứng thời hạn mà Thủ tướng đã phê duyệt là 3 năm và để lại sản phẩm tốt nhất, hiện đại nhất nên đã gây áp lực nên toàn thể Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế) về vấn đề thời gian", bà Nguyễn Thị Kim Tiến trình bày.
Tại tòa, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế thừa nhận trong quá trình thực hiện dự án từ năm 2014 đến 2016 đã được cấp dưới là Nguyễn Chiến Thắng biếu 2,5 tỷ đồng.
Theo truy tố, các bị cáo trong vụ án có 3 sai phạm chính, liên quan các dự án xây dựng bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức sơ sở 2.
Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và 6 đồng phạm bị cáo buộc gây thất thoát, lãng phí 803 tỷ đồng gồm tiền thuê tư vấn nước ngoài dù không cần thiết; tiền chi cho 2 dự án trong thời gian tạm ngưng; tiền vốn hỗ trợ doanh nghiệp.
Trong vụ án này, viện kiểm sát cáo buộc bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến với vai trò người đứng đầu Bộ Y tế, có nhiệm vụ chỉ đạo, điều hành và quản lý chung mọi mặt hoạt động của ngành Y tế; trực tiếp chỉ đạo nhiều lĩnh vực, trong đó có công tác kế hoạch tài chính; quy hoạch và phát triển ngành; xây dựng cơ sở hạ tầng; trang thiết bị y tế,...
Quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, bà Nguyễn Thị Kim Tiến có hành vi sai phạm trong việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài lập dự án, lập phương án thiết kế kiến trúc và sai phạm trong việc phê duyệt hồ sơ 2 dự án.
Các quyết định này là cơ sở để Ban Y tế trọng điểm triển khai thực hiện, trong đó có nhiều sai phạm như nêu trên, dẫn đến 2 dự án bị đình trệ, kéo dài, không đạt được mục tiêu đề ra, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước số tiền 803 tỷ đồng.