* Bài cảm nhận cho chuyên mục "Cuốn sách tôi yêu"
Chắc ai cũng đã từng đặt đồng hồ báo thức sớm hơn thường lệ, rồi tắt đi và tự hứa là ''ngày mai mình sẽ dậy sớm''. Nhưng ngày mai ấy cứ kéo dài từ ngày này sang tháng khác. Tôi cũng vậy.
Tôi không thiếu mục tiêu và ý chí nhưng sau khi đọc xong cuốn sách này, tôi mới nhận ra những thất bại đó vì tôi thiếu sự duy trì. Để đạt được thành công phải bỏ ra rất nhiều công sức, thời gian và kỷ luật. Giống như câu nói tác giả nhắc đi nhắc lại nhiều lần: ''Mọi thay đổi đều khó khăn lúc đầu, lộn xộn ở giữa chừng và đẹp đẽ khi kết thúc''.
Trước đây, tôi nghĩ mình thất bại vì thiếu quyết tâm. Nhưng tác giả không cho là thế. Vấn đề chính là chúng ta chưa hiểu rõ quy luật của sự thay đổi.
Ba giai đoạn thay đổi - 66 ngày để thiết lập thói quen.
Giai đoạn 1: Phá vỡ
Để phá bỏ bức tường cũ kỹ đã nhốt mình trong đó chúng ta cần rất nhiều sức lực. Tôi đã quá quen thuộc với sự dễ chịu của chiếc giường êm ái, nên việc dậy sớm để xỏ giày chạy bộ là một sự trừng phạt.
Những ngày đầu, khi ý chí còn mãnh liệt, tôi còn miễn cưỡng cố gắng. Nhưng chỉ sau đó vài ngày thì cơ thể bắt đầu phản đối. Hai tuần sau, tôi gần như quên mất quyết tâm ban đầu của mình.
Não bộ vốn thích sự thoải mái quen thuộc, dù rằng sự quen thuộc đó là lười biếng hay trì trệ. Vì thế, khi bắt đầu với sự thay đổi, tôi thấy tâm đắc với những mục tiêu nhỏ.
Thay vì đặt mục tiêu thức dậy vào lúc 5 giờ sáng ngay lập tức, tôi chỉ đặt báo thức dậy sớm hơn bình thường 10 phút. Nghe đơn giản và dễ chịu hẳn đúng không? Chính 10 phút đó là những viên gạch đầu tiên.
Giai đoạn 2: Thiết lập
Sau 22 ngày đầu để phá vỡ, chúng ta bước tiếp giai đoạn thứ 2 cũng vô cùng khó khăn là xây dựng cấu trúc mới. Đây là lúc khó khăn thực sự bắt đầu.
Ở giai đoạn này, sự hào hứng không còn. Thành quả chưa rõ trong khi giọng nói nhỏ cứ liên tục thì thầm: ''Thôi nghỉ có một bữa thôi mà''. Tôi nhiều lần bị lời nói ấy dụ dỗ để quay lại những thói quen cũ. Sự nhàm chán và thành công đâu đó còn xa quá khiến ý chí của tôi chính là trở ngại khiến con đường đi đến thành công là con đường gập ghềnh khó đi.
Giai đoạn 3: Tích hợp
Cuối cùng sau 66 ngày, thói quen sẽ dần gắn liền với chúng ta. Khi đó, ta không còn phải tốn công dậy sớm. Buổi sáng không còn là một cuộc đua cập rập để đi làm. Ta có thêm khoảng thời gian thư thái uống một ly nước ấm, nghe vài bản nhạc không lời đọc vài trang sách, tập yoga hay chỉ cần ngồi lặng yên suy ngẫm về chính mình. Từng chút, từng chút một, khi thói quen này gắn với thói quen khác, ta nhận ra mình thay đổi tốt hơn lúc nào không hay.
Trong suốt hành trình đó, tôi cũng nhiều lần bị thất bại. Chính những công cụ hiện đại thông minh lại là cám dỗ chết người. Tôi từng nghĩ mình rất bận. Nhưng thật ra tôi lãng phí hàng giờ để xem những video ngắn, hóng những drama. Thời gian đó trôi qua mà không tạo ra chút đọng lại ý nghĩa nào trong tôi.
Chúng ta dễ bị cuốn vào những tiêu cực, những so sánh hơn thua, dễ bị lôi kéo rồi mất đi sự tự tin của chính mình. Vì vậy, song song với thực hành các thói quen tốt thì còn phải nỗ lực loại bỏ các thói quen xấu. Đó bắt đầu cho chuỗi 66 ngày mới có lẽ còn khó khăn hơn.
Điều tôi thích sau khi đọc xong cuốn sách này là hành trình bắt đầu thay đổi. Có những lúc tôi bỏ cuộc quay lại thói quen cũ. Nhưng thay vì tự trách thì tôi nhẹ nhàng bắt đầu lại. Tác giả không dạy mình phải trở thành người hoàn hảo. Chính mỗi lần vấp ngã lại đứng dậy bước tiếp chính là bước tiến lớn.
Khi đóng sách lại, tôi biết rằng thay đổi không đến từ việc đọc xong một cuốn sách hay nghe vài bài truyền cảm hứng. Thay đổi chỉ diễn ra khi chúng ta hành động. Đừng chờ thời cơ hoàn hảo sẽ tới. Đừng chờ đến khi có thời gian rảnh mới bắt đầu. Chính những lúc cuộc sống lộn xộn nhất lại là thời điểm tốt nhất để chúng ta sắp xếp lại cuộc đời của mình.
Sáng nay, tôi không dậy lúc 5h. Tôi dậy sớm hơn bình thường 15 phút. Nhưng tôi thấy dễ chịu vì tôi đã giữ đúng lời hứa với chính mình. Và có lẽ, hành trình trưởng thành bắt đầu từ những lời hứa nhỏ như thế.
Nguyễn Trần Kim Ngân
Hướng tới kỷ niệm 25 năm thành lập (26/2/2001-26/2/2026), VnExpress triển khai hoạt động xây dựng 25 thư viện cho 25 điểm trường tiểu học, trung học cơ sở trên cả nước. Mong muốn nối dài những câu chuyện đẹp, tòa soạn mời độc giả gửi bài cảm nhận về Cuốn sách tôi yêu.
Độc giả mọi độ tuổi có thể gửi bài viết (không giới hạn số lượng) về email [email protected], tên mail là: "Bai cam nhan Cuon sach toi yeu". Thời hạn nhận bài từ ngày 12/2 đến ngày 20/3, trong mail vui lòng cung cấp họ tên và số điện thoại để thuận tiện cho việc liên lạc.
Mỗi bài có độ dài tối đa 1.500 từ. Bài viết phải là sáng tác mới, chưa từng đăng tải trên các phương tiện truyền thông hoặc mạng xã hội. Khuyến khích những bài viết có hình ảnh đi kèm (ảnh sách hoặc hình ảnh độc giả cùng sách).
Ngoài bài viết, độc giả có thể gửi cảm nhận về cuốn sách yêu thích bằng hình thức podcast hoặc video. Tác giả chịu trách nhiệm về bản quyền nội dung, hình ảnh.