Sáng 20/5, Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở phiên xét xử sơ thẩm cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo trong vụ án Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Nhận hối lộ, xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan.
Tại phần thủ tục, HĐXX thông báo bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến từ chối 2 trong số 4 luật sư bào chữa.
Trước khi bước vào phần xét hỏi, HĐXX yêu cầu bị cáo Kim Tiến ngồi xuống hàng ghế phía dưới cùng, sau các bị cáo khác.
Không khảo sát năng lực nhà thầu vì áp lực tiến độ?
Là người đầu tiên trả lời thẩm vấn, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế, khai ban quản lý trực tiếp đại diện cho Bộ Y tế làm chủ đầu tư đối với hai dự án Bệnh viện Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2.
Theo lời khai của ông Thắng, mọi hoạt động liên quan đến dự án đều phải báo cáo Bộ Y tế, trực tiếp là Bộ trưởng. Sau khi triển khai xong cũng phải báo cáo bằng văn bản và chỉ được thực hiện khi Bộ trưởng phê duyệt.
Trình bày về việc biết đến Công ty VK, ông Thắng khai trước đó bà Nguyễn Thị Kim Tiến từng dự lễ khánh thành Bệnh viện Vinmec. Sau hôm đó, bà Tiến trao đổi với ông Thắng rằng Công ty VK thiết kế Bệnh viện Vinmec đẹp, hiện đại nên đề nghị xem xét thuê doanh nghiệp này thực hiện thiết kế cho hai dự án Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2.
Theo cáo buộc của Viện kiểm sát, chỉ 3 ngày sau khi ban quản lý dự án được thành lập, Công ty VK Việt Nam đã gửi văn bản giới thiệu năng lực, kinh nghiệm và đề nghị được chỉ định làm đơn vị tư vấn cho hai dự án trên.
Khi HĐXX hỏi về quá trình khảo sát năng lực nhà thầu, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng ban đầu khẳng định có khảo sát.
Song khi chủ tọa liên tục truy vấn về việc khảo sát khi nào, có hồ sơ hay không, bị cáo Thắng tỏ vẻ lúng túng, thừa nhận do áp lực tiến độ nên thực tế không đi khảo sát mà chỉ dựa trên kinh nghiệm trước đây để đánh giá.
Trước bục khai báo, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng phủ nhận việc hợp thức hóa hay có thỏa thuận với Công ty VK.
Theo lời khai của bị cáo Thắng, ngoài Công ty VK không có doanh nghiệp nào nhiệt tình tham gia vào dự án. Ngoài ra có một số đơn vị khác đưa giá cao hơn mức 24 tỷ đồng mà Công ty VK đã đề xuất.
Viện kiểm sát cáo buộc để hợp thức hóa mức giá này, bị cáo Thắng đã nhờ bị cáo Lê Văn Cư, khi đó là Phó Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng), thẩm tra dự toán.
Dù không có hồ sơ chứng minh kèm theo, ông Cư vẫn ký kết quả thẩm tra, xác định mức giá 24 tỷ đồng là hợp lý. Sau đó, ông Thắng ký tờ trình đề nghị Bộ trưởng Y tế khi đó là bà Nguyễn Thị Kim Tiến phê duyệt việc thuê Công ty VK với chi phí trên.
Ngày 24/3/2014, bà Tiến ký quyết định phê duyệt đề nghị này.
Tại tòa, ông Thắng thừa nhận sai phạm do quá vội vàng, chịu áp lực tiến độ và thời điểm đó nghĩ bản thân làm đúng quy định nên không báo cáo sai phạm cho Bộ trưởng.
Ngoài sai phạm liên quan đến chỉ định nhà thầu, ông Thắng còn bị cáo buộc yêu cầu các nhà thầu thi công cắt phế 5%, qua đó nhận hơn 88 tỷ đồng.
"Thấy cấp trên cho thì nhận, không biết tiền gì"
Sau phần xét hỏi bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, HĐXX chuyển sang thẩm vấn bị cáo Trần Văn Sinh, cựu Trưởng phòng Kỹ thuật dự toán - Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm.
Tại tòa, bị cáo Sinh thừa nhận các nội dung cáo trạng truy tố là đúng sự thật. Bị cáo khai trong quá trình triển khai dự án đã ký, trình nhiều văn bản không đúng sự thật lên cấp trên là Nguyễn Chiến Thắng.
Liên quan số tiền gần 3 tỷ đồng nhận từ ông Thắng, bị cáo Sinh khai được nhận làm 6 lần nhưng không biết đây là tiền gì, thấy cấp trên cho thì nhận.
Nghe lời khai này, HĐXX tiếp tục truy vấn: “Bị cáo hiểu tiền này là tiền gì?”.
Sau ít phút suy nghĩ, ông Sinh cho rằng đây có thể là tiền từ phía nhà thầu, sau đó Nguyễn Chiến Thắng chia lại cho mình.
Bị cáo khai đã nộp lại toàn bộ 2,97 tỷ đồng từng nhận, đồng thời tự nguyện nộp thêm 300 triệu đồng để khắc phục hậu quả chung của vụ án.