*:not(:last-child)]:dt-mb-6">
Số liệu thống kê y tế toàn cầu cho thấy khoảng 250 triệu nam giới đang phải chung sống với các vấn đề liên quan đến khả năng sinh sản. Những biểu hiện phổ biến thường gặp bao gồm số lượng tinh trùng ít hoặc khả năng vận động không đạt yêu cầu để thụ thai tự nhiên.
Trong số đó, có khoảng 10%-15% bệnh nhân rơi vào tình trạng vô tinh, nghĩa là hoàn toàn không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch.
Thực tế điều trị hiện nay cho thấy nhiều cặp vợ chồng thường tập trung vào quá trình thụ tinh trong ống nghiệm nhưng lại chưa chú trọng kiểm tra kỹ lưỡng sức khỏe nam giới. Điều này dẫn tới hệ quả là khoảng 50% số ca thụ tinh thất bại có nguồn gốc trực tiếp từ các yếu tố sức khỏe của người chồng.
Công nghệ đột phá từ tế bào gốc sinh tinh
Dù cơ thể bệnh nhân không thể sản sinh tinh trùng trưởng thành, các nghiên cứu chuyên sâu chỉ ra rằng họ vẫn có thể lưu trữ tế bào gốc sinh tinh. Đây là những tế bào sinh dục ở giai đoạn sơ khai nhất nằm trong mô tinh hoàn. Công ty khởi nghiệp Paterna tại Mỹ đã tập trung khai thác tiềm năng của loại tế bào này để tìm kiếm cơ hội duy trì huyết thống cho người bệnh.
Đội ngũ chuyên gia đã công bố thành tựu y khoa khi tạo ra thành công các tế bào giống tinh trùng ngay trong điều kiện phòng thí nghiệm. Những tế bào nhân tạo này bước đầu chứng minh được khả năng thực hiện chức năng sinh học quan trọng là thụ tinh.
Thông qua phương pháp thụ tinh ống nghiệm, chúng được kết hợp để tạo ra các phôi thai giai đoạn đầu có hình thái phát triển bình thường. Dù nghiên cứu hiện tại mới dừng lại ở mức độ thử nghiệm chức năng và chưa tiến tới giai đoạn mang thai lâm sàng, kết quả này vẫn được giới chuyên môn đánh giá là một bước tiến của ngành y học sinh sản hiện đại.
Hành trình đi đến thành công của nhóm nghiên cứu trải qua nhiều giai đoạn thử nghiệm phức tạp. Ban đầu, các nhà khoa học thực hiện nuôi cấy ống sinh tinh từ tinh hoàn nhưng kết quả không đạt được kỳ vọng. Sau quá trình dài tìm hiểu, họ quyết định chuyển hướng sang việc biệt hóa trực tiếp tế bào gốc sinh tinh. Đây là quy trình đòi hỏi sự tỉ mỉ cao và kéo dài hơn 2 tháng.
Tế bào gốc được tách từ mô tinh hoàn rồi được kích thích giảm phân trong đĩa nuôi cấy để tạo ra tế bào sinh dục mang 23 nhiễm sắc thể. Bằng việc ứng dụng hệ gen học đơn bào kết hợp với sinh học tính toán, các chuyên gia đã giải mã và mô phỏng môi trường vi mô phù hợp. Đồng thời, họ tìm ra tổ hợp phân tử hỗ trợ tinh trùng phát triển ổn định đến giai đoạn trưởng thành.
Triển vọng bảo tồn khả năng làm cha cho người bệnh
Giáo sư Alexander Pastuszak, Đại học Utah, đồng sáng lập dự án, cho biết chìa khóa cốt lõi nằm ở việc sửa chữa những khiếm khuyết trong môi trường xung quanh tế bào. Mục tiêu dài hạn của công nghệ này là tạo ra hàng nghìn tinh trùng khỏe mạnh chỉ từ một mẫu sinh thiết mô tiêu chuẩn, từ đó nâng cao tỷ lệ thành công cho các ca hỗ trợ sinh sản.
Thành tựu này không chỉ mang lại hy vọng cho những nam giới vô sinh mà còn mở ra triển vọng bảo tồn khả năng sinh sản cho bệnh nhi nam. Đây là nhóm đối tượng phải trải qua các đợt hóa trị ung thư trước tuổi dậy thì, dẫn đến nguy cơ mất khả năng làm cha trong tương lai.
Công nghệ nuôi cấy tinh trùng trong ống nghiệm được kỳ vọng là phương án sinh học khả thi khi các phương pháp hiện hành như tiêm hormone hay phẫu thuật trích xuất mô vẫn còn nhiều hạn chế.
Lịch sử nghiên cứu lĩnh vực này từng ghi nhận thành công trên tế bào chuột vào năm 2011 nhưng việc áp dụng trên người gặp nhiều thách thức. Sau những nỗ lực của nhiều đơn vị nghiên cứu quốc tế, kết quả của Paterna đang dần hiện thực hóa khả năng tạo ra tinh trùng người trong môi trường kiểm soát.
Với nguồn vốn đầu tư 6 triệu USD, dự án dự kiến tiến hành các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn vào cuối năm nay. Mục đích chính là đối chiếu trực tiếp đặc điểm sinh học giữa tinh trùng tự nhiên và tinh trùng được tạo ra trong phòng thí nghiệm.
Nếu vượt qua các quy trình đánh giá về đạo đức y sinh và an toàn di truyền, dịch vụ này có thể sớm ra mắt vào năm 2027. Mức chi phí dự kiến cho mỗi liệu trình dao động 5.000-12.000 USD, đánh dấu một giai đoạn mới cho lĩnh vực y tế sinh sản toàn cầu.