Mùa giải Ngoại hạng Anh 2025-2026 đang chứng kiến nhiều con số ấn tượng, nhưng cũng kéo theo những tranh luận về cách các đội chơi bóng và trọng tài điều hành. Ở vòng 28 cuối tuần qua, 10 trận ghi nhận tổng cộng 34 bàn thắng và chỉ có một trận hòa. Tuy nhiên, các trận đấu đang bị chi phối từ những yếu tố làm giảm đi tính tự nhiên của môn thể thao vua.
Một điểm nổi bật là sự gia tăng mạnh mẽ của các bàn thắng từ bóng cố định. Theo thống kê của Opta, đã có 138 bàn thắng từ phạt góc mùa này, chiếm 17,6% tổng bàn thắng, mức cao nhất đến nay. Tỷ lệ bàn từ mọi tình huống cố định cũng đang ở mức cao thứ hai trong lịch sử giải đấu, dù số bàn ghi trực tiếp từ đá phạt giảm xuống. Sau trận thua của Chelsea trước Arsenal, nơi cả ba bàn đều đến từ phạt góc, đội trưởng Reece James thừa nhận: "Bóng đá năm 2026 là vậy".
Trước đó một ngày, HLV Arne Slot cũng gọi các tình huống cố định là "bình thường mới" của Ngoại hạng mùa này, sau khi Liverpool ghi ba bàn từ phạt góc vào lưới West Ham.
Những tình huống như vậy không chỉ nhiều hơn, còn đi kèm mức độ xô xát dày đặc trong cấm địa. Cảnh các cầu thủ ôm, kéo, ghì người, chắn đường di chuyển xuất hiện thường xuyên, đến mức trọng tài gần như không còn kiểm soát triệt để. Việc dồn nhiều cầu thủ vào khu vực 5,5 m và kéo dài thời gian chuẩn bị đá phạt góc trở thành hình ảnh quen thuộc. Xu hướng phụ thuộc vào bóng chết phổ biến hơn ở Ngoại hạng so với nhiều giải đấu lớn khác tại châu Âu.
Tranh cãi không có hồi kết về VAR cũng là một vết gợn của giải. Vấn đề không nằm ở công nghệ, mà do cách vận hành. Thời gian kiểm tra tình huống kéo dài, sự thiếu nhất quán trong các quyết định và cảm giác trọng tài trên sân phụ thuộc quá nhiều vào phòng điều khiển đang là vấn đề.
Trong quả phạt đền của Man Utd ở trận gặp đội khách Crystal Palace, trọng tài rút thẻ đỏ cho Maxence Lacroix vì lỗi kéo người từ ngoài vào trong cấm địa. Marc Guehi (Man City) chỉ nhận thẻ vàng trong tình huống tương tự ở trận đấu với Liverpool.
Quyết định công nhận bàn thắng của Fulham vào lưới Tottenham khi Raul Jimenez đẩy sau Radu Dragusin cũng gây tranh cãi. Bởi chỉ một vòng trước đó, trọng tài từ chối bàn của Randal Kolo Muani (Tottenham) khi anh dùng tay đẩy Gabriel Magalhaes trong trận gặp Arsenal.
Những pha kèm người ôm chặt giữa Alex Jimenez (Bournemouth) và Enzo Le Fee (Sunderland), hay giữa Declan Rice (Arsenal) và Jorrel Hato (Chelsea) cũng cho thấy sự thiếu thống nhất của các trọng tài.
Tranh luận còn mở rộng sang các quyết định việt vị sát sao. Trường hợp Jaidon Anthony của Burnley bị xác định việt vị chỉ vì phần rất nhỏ của cánh tay trên trước khi tạt bóng dẫn tới bàn thắng của Burnley khiến nhiều người đặt câu hỏi về tinh thần của luật.
Vài tuần trước đó, Liverpool được công nhận bàn vì luật hiếm gặp cho phép dung sai 5 cm, dù Florian Wirtz đã việt vị. Kể từ đó, chưa có trường hợp nào một đội được hưởng lợi vì luật này. Bên cạnh đó, luật chạm tay cũng gây ra cảm giác xổ số khi các quyết định thay đổi theo từng tình huống.
Một vấn đề khác là lối chơi luân chuyển bóng theo hình móng ngựa. Bóng được đưa ra biên, trả vào giữa, rồi sang biên đối diện, lặp đi lặp lại với mục tiêu duy trì quyền kiểm soát và chờ đối phương lộ khoảng trống. Ở nhiều tình huống, tiền vệ cánh không còn thường xuyên quay người đối mặt hậu vệ để đột phá, mà chuyền ngược về sau hoặc chuyền vào trung lộ. Lối chơi này là hệ quả của xu hướng huấn luyện hiện đại đặt nặng cấu trúc và kiểm soát, trong khi tính ngẫu hứng và cá nhân có phần bị thu hẹp.
Thời gian bóng thực sự lăn trên sân cũng là một bước lùi. Mùa này, trung bình mỗi trận tại Ngoại hạng có 55 phút 27 giây bóng trong cuộc, tương đương 55,2% tổng thời gian thi đấu, mức thấp nhất kể từ mùa 2009-2010, thời điểm chưa có xu hướng bù giờ kéo dài như hiện nay.
Các tình huống ném biên chậm, cầu thủ trì hoãn đưa bóng vào cuộc và những chấn thương giả của thủ môn khiến trận đấu bị gián đoạn. Cơ quan làm luật bóng đá IFAB đang cân nhắc áp dụng đếm ngược 5 giây cho các tình huống kéo dài quá mức khi ném biên hoặc đá phạt.
Cuối cùng là câu chuyện về hành vi đánh lừa trọng tài. Các tình huống ngã vờ, ôm mặt sau va chạm nhẹ, hoặc la hét nhằm gây áp lực xuất hiện thường xuyên. Trong trận gặp Crystal Palace vừa qua, trung vệ Harry Maguire ôm mặt sau pha tranh chấp với Jorgen Strand Larsen của Crystal Palace, dù hình ảnh cho thấy chân đối phương không chạm vào mặt anh. Ngoài ra, IFAB cũng đang xem xét khả năng xử phạt hành vi che miệng khi trao đổi trên sân.
Tổng thể, Ngoại hạng Anh hiện sôi động về mặt tỷ số, nhưng chất chứa nhiều tranh luận về cách thức vận hành. Điểm tích cực là những người làm bóng đá đều nhận ra những vấn đề này và tìm cách để thể thao vua hấp dẫn hơn nữa.
Hoàng An (theo Telegraph)