Thạc sĩ, bác sĩ Võ Ngọc Diễm, khoa Nội tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết chế độ ăn uống giữ vai trò then chốt trong việc duy trì sức khỏe hệ tiêu hóa. Lựa chọn thực phẩm phù hợp không chỉ giúp dạ dày - ruột hoạt động hiệu quả mà còn góp phần cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng cường miễn dịch và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tiêu hóa.
Dưới đây là 10 thực phẩm nên ưu tiên đưa vào thực đơn hàng ngày.
Khoai lang giàu chất xơ hòa tan và tinh bột kháng. Hai thành phần này hỗ trợ cải thiện nhu động ruột, làm mềm phân, giảm táo bón và nuôi dưỡng lợi khuẩn. Khi được lên men tại đại tràng, tinh bột kháng tạo ra axit béo chuỗi ngắn, có lợi cho sức khỏe niêm mạc ruột.
Sữa chua chứa các lợi khuẩn như lactobacillus, bifidobacterium... giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tiêu hóa protein. Sử dụng sữa chua đều đặn góp phần giảm đầy hơi, cải thiện triệu chứng ở người mắc hội chứng ruột kích thích đồng thời tăng cường hàng rào bảo vệ niêm mạc ruột.
Chuối chín cung cấp prebiotic tự nhiên, đặc biệt là inulin và tinh bột kháng, có tác dụng làm dịu dạ dày, ổn định nhu động ruột, giảm kích ứng niêm mạc. Người thường xuyên trào ngược hoặc đau dạ dày nên ăn chuối chín để dễ tiêu, ít gây khó chịu.
Yến mạch nguyên cám giàu beta-glucan - loại chất xơ có thể kiểm soát tốc độ tiêu hóa, giảm hấp thu chất béo xấu và nuôi dưỡng lợi khuẩn. Bữa sáng với yến mạch kết hợp trái cây chín như chuối, đu đủ tăng cường hoạt động cho hệ tiêu hóa, hạn chế cảm giác nặng bụng.
Đu đủ chín chứa enzym papain có khả năng phân giải protein, hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả sau những bữa ăn giàu đạm hoặc nhiều dầu mỡ. Nhờ giảm gánh nặng cho dạ dày, đu đủ góp phần giảm đầy bụng, khó tiêu.
Cá hồi là nguồn đạm chất lượng cao, dễ tiêu, giàu omega-3. Hoạt chất này có tác dụng giảm viêm niêm mạc ruột, ổn định nhu động ruột, hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh.
Rau chân vịt (rau bina) với hàm lượng cao magie và folate có khả năng điều hòa co bóp cơ trơn đường ruột, hỗ trợ phòng ngừa táo bón. Khi được chế biến đơn giản như hấp, nấu canh hoặc xào nhẹ, loại rau này dễ tiêu, phù hợp với người lớn tuổi hoặc người có hệ tiêu hóa chậm.
Gừng có tác dụng thúc đẩy làm rỗng dạ dày, giảm buồn nôn, ngăn đầy hơi. Hoạt chất trong gừng giúp giảm co thắt ruột và cải thiện triệu chứng khó tiêu chức năng.
Táo nhiều pectin - loại chất xơ hòa tan hỗ trợ ổn định nhu động ruột, làm mềm phân, giảm tiêu chảy nhẹ. Táo có thể dùng sống, hấp hoặc nấu cháo cho người đang phục hồi sau rối loạn tiêu hóa, phù hợp với trẻ em, người cao tuổi, dạ dày nhạy cảm.
Nghệ tươi hoặc tinh bột nghệ giàu chứa curcumin - hoạt chất chống viêm, điều hòa hệ sinh đường ruột, hỗ trợ làm lành niêm mạc dạ dày, giảm trào ngược và cải thiện tiêu hóa.
Bác sĩ Diễm khuyến cáo người hay rối loạn tiêu hóa, mắc hội chứng ruột kích thích, viêm đại tràng hoặc trào ngược dạ dày cần kiểm soát chế độ ăn chặt chẽ hơn. Nên hạn chế chất béo bão hòa, đường tinh luyện, rượu bia, đồ uống chứa nhiều caffeine, nước ngọt có gas. Đồng thời, cần thận trọng với nhóm thực phẩm giàu FODMAP (đậu, hành tỏi, chất tạo ngọt nhân tạo) - các loại carbohydrate dễ lên men, có thể gây đầy hơi, đau bụng.
Thảo Nhi
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp |